Onderzoekers hebben ontdekt dat het uitschakelen van één specifiek eiwit tumoren kwetsbaar maakt voor vernietiging én het afweersysteem actief aanwakkert. Dit opent de deur naar effectievere immunotherapie.
Een internationaal team van wetenschappers heeft aangetoond dat het eiwit VDAC2 een centrale rol speelt bij de bescherming van tumorcellen tegen het immuunsysteem. Door dit eiwit uit te schakelen, sterven kankercellen af en ontstaat er een krachtige ontstekingsreactie in de tumoromgeving. Deze dubbele aanval – afbraak én ontsteking – blijkt tumoren gevoeliger te maken voor bestaande immuuntherapieën.
Hoe tumoren zich schuilhouden
Tumorcellen weten vaak te ontsnappen aan het afweersysteem, ondanks de aanwezigheid van cellen, die normaal gesproken zieke cellen opruimen. Hoe ze dat precies doen, was tot nu toe grotendeels onduidelijk.
In dit onderzoek gebruikten wetenschappers tumorcellen, zowel in kweeksystemen ( cellen in petrischalen) als bij muizen. Zo identificeerden ze VDAC2 (voltage-dependent anion channel 2) als een onverwachte spil in dit proces. Dit eiwit, dat normaal betrokken is bij de stofwisseling van mitochondriën – de energiefabrieken van cellen – blijkt in tumoren een soort ‘veiligheidsklep’ die immuunaanvallen afweert.
Tumorcellen openstellen voor vernietiging
Zodra VDAC2 werd uitgeschakeld, bleek immunotherapie tumorcellen wél effectief te kunnen doden. Dit ging gepaard met schade aan de mitochondriën, waardoor DNA vrijkwam in de cel. Dat DNA activeerde een alarmsysteem in de cel, dat een krachtige ontstekingsreactie op gang bracht.
Hierdoor werden niet alleen de tumorcellen zelf vernietigd, maar werd ook de tumoromgeving omgevormd tot een veel actievere en herkenbare plek voor het immuunsysteem. Zonder dit proces kunnen tumoren als het ware ‘onzichtbaar’ blijven.
Naar effectievere immuuntherapie
Immunotherapie, zoals checkpointremmers, werkt bij sommige patiënten goed, maar bij veel anderen onvoldoende. Door VDAC2 als doelwit te gebruiken, zouden bestaande behandelingen veel effectiever kunnen worden. Tumoren worden beter zichtbaar en vatbaarder voor aanvallen, terwijl het afweersysteem krachtiger reageert. Het lichaamseigen immuunsysteem komt in actie waardoor tumoren van twee kanten worden aangevallen.
Vervolgstudies zullen deze eiwit aanvallen verder onderzoeken en hopelijk leidt dit tot een verbetering van de bestaande immunotherapiebehandelingen. Medisch Dossier houdt deze ontwikkelingen nauwlettend in de gaten.
Bronnen:
PubMed – PMID: 40108474
Nature Reviews Immunology – A guide to cancer immunotherapy