Betere behandeling van hoge bloeddruk kan in twintig onderzochte landen jaarlijks ruim 518.000 sterfgevallen door hart- en vaatziekten voorkomen. Dat suggereert een voorlopige modelstudie. Ook betere diabeteszorg, cholesterolverlagers en onderzoek naar darmkanker kunnen volgens de berekeningen veel levens redden.

Het onderzoek werd op 11 oktober gepresenteerd in het Amerikaanse Arlington. Dat gebeurde tijdens een congres van de American Heart Association. De resultaten zijn voorlopig: een volledig onderzoeksartikel is nog niet door vakgenoten beoordeeld.

Meer mensen goed behandeld

In de onderzochte landen had ongeveer één op de vijf volwassenen met hoge bloeddruk deze voldoende onder controle. De onderzoekers berekenden wat een stijging naar 80 procent zou betekenen. Deze verandering leverde binnen het model de grootste geschatte daling in sterfte op.

Ook bij cholesterol en diabetes was veel ruimte voor verbetering. Slechts 16 procent van de betrokken patiënten gebruikte statines, medicijnen die cholesterol verlagen. Bij 39 procent van de mensen met diabetes lag de bloedsuiker binnen de gehanteerde streefwaarde.

Passend statinegebruik bij 80 procent van de doelgroep zou jaarlijks ongeveer 341.000 sterfgevallen door hart- en vaatziekten kunnen voorkomen. Voor betere bloedsuikercontrole kwam de schatting uit op circa 310.000. Dit zijn afzonderlijke schattingen, waaruit geen gezamenlijk aantal vermeden sterfgevallen volgt.

Van de onderzochte vormen van kankeronderzoek bood darmkankeronderzoek de grootste mogelijke winst. Bij 80 procent deelname onder de doelgroep schatte het model jaarlijks ongeveer 207.000 minder sterfgevallen door darmkanker.

Rekenen aan betere zorg

Onderzoekers verbonden aan Johns Hopkins University combineerden bestaande gezondheidsgegevens uit twintig landen. Daar stierven veel mensen aan niet-overdraagbare ziekten, zoals hartziekten en kanker. Ze bekeken zes vormen van preventieve zorg: behandeling van bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker, en onderzoek naar darmkanker, borstkanker en baarmoederhalskanker.

Vervolgens vergeleken ze de huidige situatie met een scenario van betere zorg. Daarin ontvangt ongeveer 80 procent van de doelgroep passende zorg of bereikt het behandeldoel. Voor bloeddruk hanteerde het model een waarde onder 140/90 mmHg.

De beschikbare gegevens waren niet in elk land even volledig. Dat maakt de schattingen onzekerder. Ook namen de onderzoekers geen landen met een laag inkomen mee. De studie onderzocht bovendien niet hoe zorgverleners de benodigde zorguitbreiding praktisch en betaalbaar kunnen organiseren.

De cijfers hangen samen met de aannames van het model. Of de berekende gezondheidswinst in de praktijk haalbaar is, moet vervolgonderzoek uitwijzen.

Vaak zonder duidelijke klachten

Hoge bloeddruk veroorzaakt meestal geen duidelijke klachten. Toch kan deze op termijn bloedvaten beschadigen en het risico op een hartinfarct of beroerte verhogen. Metingen helpen om de aandoening tijdig op te sporen.

De behandeling kan bestaan uit minder zout eten, voldoende bewegen en medicijnen wanneer die nodig zijn. Welke bloeddrukwaarde passend is, hangt onder meer af van iemands gezondheid.

Betere toegang tot preventieve zorg biedt mogelijk grote gezondheidswinst. Bespreek bij een verhoogd risico met je huisarts welke bloeddrukcontroles en behandeling bij jouw situatie passen.

Bron: https://professional.heart.org/en/meetings/hypertension