Een eiwit dat vooral bekend is uit stamcelonderzoek duikt onverwacht op bij uitzaaiingen van prostaatkanker. Nestine, een onderdeel van het skelet van jonge cellen, blijkt aanwezig in cellijnen van uitgezaaide prostaatkanker, vooral wanneer de tumor niet meer reageert op hormoontherapie.
Onderzoekers zagen dat het afremmen van dit eiwit de verspreiding van kankercellen sterk verminderde, zonder dat de oorspronkelijke tumor minder groeide.
Het onderzoek werd uitgevoerd met kankercellen uit onder andere de prostaat, borst en longen. Daaruit bleek dat Nestine-RNA aanwezig is in veel van deze cellen, maar met name hoog in cellijnen van prostaatkanker die onafhankelijk zijn van mannelijke hormonen (androgenen).
Zo produceerden de cellijnen PC3, 22RV1 en DU145 continu Nestine, terwijl de hormoongevoelige LnCaP-cellen dat alleen deden wanneer androgenen werden weggenomen.
Bij mensen met prostaatkanker bleek het eiwit ook relevant. Van 254 onderzochte patiënten met uitgezaaide prostaatkanker zonder hormoongevoeligheid, had 75 procent meetbare hoeveelheden Nestine in hun tumorcellen. Opvallend was dat tumoren die nog niet hormonaal behandeld waren, geen Nestine bevatten.
Ook uitzaaiingen zonder voorafgaande hormoontherapie toonden geen aanwezigheid van het eiwit. Dit wijst erop dat Nestine vooral een rol speelt nadat de tumor ongevoelig is geworden voor hormoonbehandeling.
In het laboratorium werd verder onderzocht wat Nestine precies doet. Door het eiwit via zogeheten ‘short hairpin RNA’ uit te schakelen, zagen de onderzoekers dat de kankercellen minder goed konden bewegen en binnendringen in ander weefsel. Ze groeiden nog wel, maar verspreidden zich veel minder gemakkelijk.
In proefdieren leidde het uitschakelen van Nestine tot vijf keer minder uitzaaiingen, ondanks dat de oorspronkelijke tumor even groot bleef.
Deze bevindingen maken Nestine tot een mogelijk doelwit voor nieuwe behandelingen. Door specifiek dit eiwit te remmen, zouden artsen mogelijk de verspreiding van agressieve prostaatkanker kunnen vertragen of zelfs voorkomen – zonder de groei van de oorspronkelijke tumor aan te tasten.
Nestine lijkt dus vooral belangrijk voor de uitzaaiing van prostaatkankercellen na hormoontherapie, en kan daarom een waardevol aangrijpingspunt zijn voor nieuwe therapieën.
Bron: Cancer Research, 2007; 67: 9199-9206
Vetten in bewerkte voedingsmiddelen dragen bij aan uitzaaiing kanker