Een extreem caloriearm ketogeen dieet kan de biologische leeftijd met ruim zes jaar verlagen. Dat blijkt uit een recente Spaanse studie bij mensen met obesitas.
Onze werkelijke biologische leeftijd loopt niet altijd gelijk met de kalenderleeftijd. Iemands lichaam kan op moleculair niveau sneller verouderen dan verwacht. Dat verhoogt het risico op chronische aandoeningen en verkort mogelijk de levensduur. Een nieuwe studie suggereert nu dat een zeer caloriearm ketogeen dieet deze ‘versnelde’ veroudering mogelijk kan terugdraaien. Spaanse onderzoekers onderzochten de impact van obesitas op epigenetische veroudering. Dit is een meetbare vorm van biologische veroudering die gebaseerd is op zogeheten DNA-methylatiepatronen. Die patronen, ook wel ‘epigenetische klokken’ genoemd, geven inzicht in de werkelijke staat van het lichaam.
Aan de studie deden in totaal 58 mensen mee, verdeeld over drie groepen: mensen met een gezond gewicht, mensen met obesitas, en een aparte groep met obesitas die een interventie onderging. Deze laatste groep volgde gedurende 180 dagen een zeer caloriearm ketogeen dieet van minder dan 800 kilocalorieën per dag, met weinig koolhydraten en veel vetten. Voorafgaand aan het dieet was de biologische leeftijd van mensen met obesitas gemiddeld 4,4 jaar hoger dan hun kalenderleeftijd. Bij mensen met een gezond gewicht bleek de biologische leeftijd juist gemiddeld 3,1 jaar lager. Na 180 dagen op het ketogeen dieet was de biologische leeftijd van deelnemers met obesitas gemiddeld 6,2 jaar gedaald.
De onderzoekers wijzen op een verband tussen de staat van ‘nutritionele ketose’ — waarin het lichaam vet verbrandt als brandstof — en de verlaging van de biologische leeftijd. Een mogelijke sleutelfactor is het keton β-hydroxybutyraat, dat ontstekingsremmende en celbeschermende eigenschappen lijkt te hebben. Naast de ‘verjonging’ verbeterden ook glucose- en insulineniveaus bij de deelnemers, wat relevant is aangezien obesitas vaak leidt tot diabetes type 2.
Toch is voorzichtigheid geboden. Deskundigen benadrukken dat het niet duidelijk is of het effect te danken is aan het ketogeen dieet zelf of aan de gewichtsafname in het algemeen. Bovendien is het dieet zeer streng en mogelijk niet geschikt voor langdurig gebruik zonder medische begeleiding. Het risico op tekorten, verstoringen in de elektrolytenbalans en zelfs ketoacidose bij kwetsbare groepen kan niet worden uitgesloten. De onderzoekers pleiten voor grotere vervolgstudies om de precieze rol van ketonen in het verouderingsproces beter te begrijpen. De voorlopige resultaten zijn echter hoopgevend en openen mogelijk nieuwe wegen voor het vertragen van biologische veroudering via voeding.
De studie laat zien dat voeding een verrassend krachtige invloed kan hebben op hoe snel ons lichaam veroudert.
Studie in Nutrients
PMID: 38550460 – PubMed
Gezond oud worden? Denk eens aan Keto, Mediteraan of intermittent fasting
Is een ketogeen dieet de oplossing voor dementie en de ziekte van Alzheimer?