Veel artsen weten onvoldoende over de verschillen tussen mannen en vrouwen in de gezondheidszorg. Dit leidt tot minder goede zorg voor vrouwen. Een nieuwe studie bracht in kaart welke kennis over vrouwen en gezondheid essentieel is voor alle artsen, ongeacht hun specialisatie.

Gebrek aan kennis leidt tot ongelijke zorg

Vrouwen hebben andere symptomen, risico’s en reacties op behandelingen dan mannen. Toch is de medische wereld nog steeds grotendeels gebaseerd op de ‘mannelijke standaard’. Hierdoor krijgen vrouwen vaker een verkeerde diagnose of minder effectieve behandelingen. Dit komt mede doordat medische opleidingen te weinig aandacht besteden aan deze verschillen.

Om te bepalen wat alle artsen zouden moeten weten over vrouwen en gezondheid, voerden onderzoekers een Delphi-studie uit. Dit is een methode waarbij experts uit verschillende medische vakgebieden gezamenlijk tot een consensus komen. In totaal stemden 44 artsen en onderzoekers in de eerste ronde over 43 stellingen. Na een tweede stemronde bleef een lijst van 18 kernpunten over.

Wat moeten artsen weten over vrouwen

De onderzoekers brachten op basis van deze kernpunten vijf hoofdthema’s in kaart:

1. De maatschappelijke positie van vrouwen en gezondheid
   Vrouwen worden vaker minder serieus genomen in de gezondheidszorg. Dit leidt ertoe dat hun klachten niet altijd op tijd worden herkend en behandeld.

2. Ziektebeleving en behandeling
   Vrouwen uiten hun klachten vaak anders dan mannen. Artsen moeten zich hiervan bewust zijn om een juiste diagnose te stellen.

3. Symptomen en diagnose
   Veel ziektes uiten zich anders bij vrouwen. Een bekend voorbeeld is een hartinfarct: bij mannen zijn pijn op de borst en uitstralende pijn typische symptomen, terwijl vrouwen vaker last hebben van misselijkheid, vermoeidheid en kortademigheid.

4. Medicatie en bijwerkingen
   Vrouwen reageren vaak anders op medicijnen dan mannen. Dit komt door hormonale en stofwisselingsverschillen, maar zijn artsen te weinig hierop bedacht.

5. De invloed van de vrouwelijke levenscyclus
   Menstruatie, zwangerschap en de overgang beïnvloeden de gezondheid op verschillende manieren. Veel medische richtlijnen houden hiermee nog onvoldoende rekening.

Meer aandacht nodig in opleidingen

De studie benadrukt dat deze kennis verplicht zou moeten worden in medische opleidingen en nascholingsprogramma’s. Nu komt het onderwerp vaak versnipperd aan bod, zonder duidelijke samenhang. Door vrouwen en gezondheid als een vast thema in de medische opleiding op te nemen, kunnen toekomstige artsen betere zorg bieden aan vrouwelijke patiënten.

Meer weten? Lees ook ons interview met Janneke Wittekoek of het verschillen tussen mannen en vrouwen bij nachtdiensten

Tip: op 27 maart 2025 organiseert de VUvereniging het symposium ‘Vrouw-Man ongelijkheid in de zorg’.

Bron: BMJ Open – What all physicians should know about women’s health: a Delphi study.