Nieuw onderzoek suggereert dat langdurige blootstelling aan lood het risico op de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie aanzienlijk kan verhogen. Personen met de hoogste loodniveaus in hun botten hadden bijna drie keer zoveel kans op alzheimer.
Onderzoekers benadrukken dat het niet alleen recente blootstelling aan lood telt, maar vooral cumulatieve blootstelling over een leven. Lood hoopt zich op in botten en tanden, waar het decennialang kan blijven. Dit maakt lood een betrouwbare maat voor levenslange blootstelling, in tegenstelling tot bloedwaarden die slechts recente blootstelling weerspiegelen.
In een grote studie aan de University of Michigan werden deelnemers tot 30 jaar gevolgd via gegevens van NHANES, Medicare en overlijdensregistraties.
Deelnemers met de hoogste loodniveaus in hun botten hadden bijna drie keer zoveel kans op alzheimer en meer dan twee keer zoveel kans op dementie in het algemeen, vergeleken met mensen met de laagste waarden.
Een tweede studie richtte zich op prenatale blootstelling. Door analyse van babytanden die in de jaren 1958–1970 waren verzameld, ontdekten onderzoekers dat hogere loodniveaus tijdens het tweede trimester van de zwangerschap geassocieerd waren met lagere cognitieve prestaties op latere leeftijd, vooral bij vrouwen.
Lood komt van nature voor, maar is giftig voor het zenuwstelsel. Blootstelling gebeurt via stof, verf, verontreinigde grond of water. Langdurige blootstelling kan schade veroorzaken door oxidatieve stress, schade aan mitochondriën en verstoring van de bloed-hersenbarrière. Deze processen overlappen met bekende mechanismen van dementie, wat een biologisch plausibele verklaring biedt voor de epidemiologische bevindingen.
Hoewel publieke gezondheidsinitiatieven de blootstelling aan lood proberen te verminderen, blijven oude infrastructuur, verouderde huizen en verontreinigde grond risico’s vormen. Geschat wordt dat tot 18% van nieuwe dementiegevallen in de Verenigde Staten jaarlijks kan worden toegeschreven aan cumulatieve blootstelling aan lood.
In Nederland worden er geen cijfers bijgehouden, maar er zijn nog altijd tussen de 100.000 en 200.000 woningen met loden waterleidingen. Deze waterleidingen geven lood af en zijn risicovol. Voornamelijk in oude stadscentra komen deze leidingen nog regelmatig voor.
Lood was tot 1960 gebruikelijk voor leidingen en werd hierna verboden om toe te passen. Heb je een woning gebouwd voor 1960? In de meeste woningen is al het lood al vervangen voor koper of kunstofleidingen. Maar mocht je twijfelen, zo herken je een loden waterleiding
- Lood is zilvergrijs van kleur en zachter dan kunststof
- Lood is buigzaam, als je de leiding kunt indrukken is vrijwel zeker lood
- Lood is niet magnetisch, stalen of ijzeren leidingen wel
- Controleer op leidingen in de kruipruimte bij de watermeter of onder oude kranen.
Ook vervuilde grond kan veel lood bevatten; na waterleidingen is vervuilde grond de meest voorkomende manier van blootstelling. Met de vele nieuwbouw wijken in Nederland kan het raadzaam zijn om informatie op te vragen over activiteiten op deze nieuwe bouwgrond, oude industrie, garages of verf verwerkende bedrijven kunnen indicatoren zijn van verhoogde loodconcentraties in de bodem. Grondmonsters kunnen worden getest door speciale laboratoria op lood.
Bronnen:
wiley.com
ggdleefomgeving.nl
who.int