Nieuw onderzoek toont aan dat bijna alle hartaanvallen, beroertes en gevallen van hartfalen verband houden met vier bekende risicofactoren die grotendeels te voorkomen zijn.
Hart- en vaatziekten blijven wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak. Jaarlijks overlijden miljoenen mensen aan hartinfarcten, beroertes of hartfalen. Toch blijkt uit een grote internationale studie dat bijna alle gevallen te herleiden zijn tot vier veelvoorkomende risicofactoren: hoge bloeddruk, een te hoog cholesterol, verhoogde bloedsuikerwaarden en tabaksgebruik.
De studie, gepubliceerd in het Journal of the American College of Cardiology, volgde ruim 9 miljoen volwassenen in Zuid-Korea en bijna 7.000 mensen in de Verenigde Staten gedurende een periode van maximaal twintig jaar. De onderzoekers ontdekten dat meer dan 99% van de deelnemers die een hartaanval, beroerte of hartfalen kregen, vooraf minstens één risicofactor boven gezonde waarden had.
Vier beïnvloedbare risicofactoren
De onderzoekers richtten zich op de vier belangrijkste en aanpasbare oorzaken van hart- en vaatziekten:
-
Hoge bloeddruk: 120/80 mmHg of hoger, of gebruik van bloeddrukmedicatie
-
Verhoogde bloedsuiker: vanaf 100 mg/dL of behandeling voor diabetes
-
Tabaksgebruik: huidig of eerder gebruik van sigaretten
-
Hoog cholesterol: 200 mg/dL of hoger, of gebruik van cholesterolverlagers
Deze factoren zijn modificeerbaar, dat wil zeggen: mensen kunnen ze actief verbeteren via leefstijl of medische behandeling. Andere factoren, zoals genetische aanleg of ontstekingswaarden in het bloed, zijn minder beïnvloedbaar.
Hoge bloeddruk: de grootste boosdoener
Het meest opvallende resultaat: hoge bloeddruk kwam veruit het vaakst voor. Bij meer dan 95% van de Zuid-Koreaanse en 93% van de Amerikaanse deelnemers was de bloeddruk verhoogd, vóórdat ze een hart- of vaatziekte ontwikkelden.
Dat is zorgwekkend, want een hoge bloeddruk geeft meestal geen klachten. Toch kan het de bloedvaten onherstelbaar beschadigen en leiden tot hartinfarct, beroerte of nierproblemen. Volgens de onderzoekers is vroege opsporing en behandeling essentieel. Regelmatige bloeddrukcontroles, ook bij mensen die zich gezond voelen, kunnen levens redden.
Jongere vrouwen ook niet beschermd
De studie toonde bovendien aan dat zelfs vrouwen jonger dan 60 jaar die doorgaans een lager risico hebben, meer dan 95% minstens één ongezonde risicofactor had, voordat een cardiovasculaire aandoening optrad. Dit onderstreept dat hart- en vaatziekten geen ‘mannenprobleem’ zijn, maar iedereen kunnen treffen.
Leefstijl als krachtige bescherming
Veel van deze risicofactoren zijn te beïnvloeden door gezonde keuzes:
-
minder zout en verzadigde vetten eten
-
meer bewegen (minimaal 150 minuten per week)
-
niet roken of stoppen met roken
-
matig alcoholgebruik
-
voldoende slaap en stressbeheersing
Zelfs kleine verbeteringen in bloeddruk of cholesterol verlagen het risico aanzienlijk. De onderzoekers benadrukken dat preventie niet alleen een taak van artsen is, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid van individuen, zorgverleners en beleidsmakers.
Wie zijn bloeddruk kent, gezond eet en actief blijft, verkleint de kans op een hartaanval of beroerte drastisch en juist dat draagt bij aan een langer, gezonder leven.
Bronnen:
www.who.int
linkinghub.elsevier.com