Het gebruik van hoge doses amfetaminen, voorgeschreven voor ADHD, kan het risico op psychose met 81 procent verhogen, waarschuwt een nieuwe studie.
Amfetaminen worden vaak voorgeschreven bij ADHD en narcolepsie. Uit eerder onderzoek bleek al een verband tussen het gebruik van deze middelen en de ontwikkeling van psychische stoornissen zoals psychose.
Onderzoekers van McLean Hospital in Massachusetts hebben nu ontdekt dat mensen die hoge doses amfetaminen (30 mg of meer) gebruiken, een 81 procent hoger risico lopen op een psychose of manie. Deze bevindingen benadrukken het belang van een zorgvuldige controle van de dosis en monitoring van gebruik van deze medicatie.
Voor deze studie analyseerden de onderzoekers medische gegevens van volwassenen tussen 16 en 35 jaar die tussen 2005 en 2019 werden behandeld. Ongeveer 1.300 deelnemers met een eerste episode van psychose of manie werden in de studie vergeleken met een controlegroep van 2.700 personen met andere psychiatrische aandoeningen. De resultaten lieten zien dat degenen met hoge doses amfetaminen een aanzienlijk verhoogd risico lopen op psychotische episodes.
Belangrijk is dat het verhoogde risico specifiek was voor amfetaminen en niet voor methylfenidaat (Ritalin), een ander vaak voorgeschreven ADHD-medicijn. Dit bevestigt eerder onderzoek waarin methylfenidaat als veiliger werd aangemerkt als het gaat om het risico op psychose.
Hoofdonderzoeker Lauren Moran, MD vindt het opmerkelijk dat er geen maximale dosis voor amfetaminen op de bijsluiter staat. “Het is belangrijk dat artsen rekening houden met de dosering wanneer zij stimulerende middelen voorschrijven, vooral bij patiënten die al een verhoogd risico hebben op psychose,” aldus Moran.
David Merrill, MD, PhD, psychiater bij het Saint John’s Health Center, stelt in een reactie op de studie dat deze een heroverweging van het voorschrijven van amfetaminen noodzakelijk maakt. “Bij patiënten met een geschiedenis van psychische problemen moeten artsen de laagst effectieve dosis gebruiken en niet-medicamenteuze behandelingen overwegen als eerste optie.”
Stacy Doumas, MD, hoogleraar Psychiatrie, noemt de studie “zorgwekkend maar niet verrassend”. Ze benadrukt dat de resultaten een duidelijk verband laten zien tussen hoge doses amfetaminen en psychose, en pleit voor verder onderzoek om te bepalen of er een oorzakelijk verband is.
Deze studie roept op tot voorzichtigheid bij het voorschrijven van hoge doses ADHD-medicatie, vooral bij kwetsbare groepen. Vervolgonderzoek moet duidelijk maken of bepaalde risicofactoren, zoals genetische aanleg of eerdere psychische problemen, bijdragen aan de verhoogde kans op psychose bij het gebruik van amfetaminen.
Bronnen
- Moran, L.V., et al. (2024). Risk of Incident Psychosis and Mania With Prescription Amphetamines. American Journal of Psychiatry.
- Medical News Today. (2024). High-dose ADHD drugs and psychosis risk.