Shatavari-wortelextract vermindert overgangsklachten zoals opvliegers, nachtelijk zweten, en stemmingswisselingen. Bovendien wordt het goed verdragen. Dat blijkt uit onderzoek van Indiase onderzoekers.1
De overgang is een complex, deels nog onopgehelderd fysiologisch proces dat vaak samengaat met andere verouderingsverschijnselen en met sociale veranderingen.2 Veel vrouwen hebben tijdens de overgang last van zogenoemde vasomotorische klachten zoals opvliegers en nachtelijke zweetaanvallen. Deze kunnen leiden tot slaapproblemen. De richtlijn voor huisartsen adviseert bij ernstige vasomotorische klachten medicamenteuze therapie met hormoonpillen of, als er contra-indicaties zijn, antidepressiva, die ook een gunstig effect hebben op vasomotorische klachten.2
De richtlijn beveelt geen vrij verkrijgbare middelen aan omdat er nog te weinig onderzoek is gedaan naar de effectiviteit en mogelijke bijwerkingen. Het middel dat specifiek wordt genoemd is zilverkaars (black cohosh).2 Apotheker Han Siem schreef eerder al een uitgebreid artikel over de therapeutische effecten van dit kruid, dat artikel lees je hier.
Een andere groep die wordt genoemd zijn middelen die fyto-oestrogenen bevatten. Dat zijn plantaardige oestrogenen. Ze kunnen de werking van oestrogeen nabootsen bij een tekort aan oestrogeen, zoals in het geval van overgangsklachten. Toch beveelt de richtlijn ook deze middelen niet aan wegens gebrek aan voldoende wetenschappelijk onderzoek, gebaseerd op een randomized controlled trial (onderzoek met interventie- en controlegroep met voor- en nameting).
Shatavari-wortelextract is zo’n middel dat fyto-oestrogenen bevat. Het is in de Ayurveda bekend als een effectieve medicinale plant.1 Ayurveda is zowel een levenswijze als een geneeskundig systeem dat wereldwijd meer dan 5000 jaar wordt beoefend en daardoor kan worden bestempeld als de oudste geneeswijze die de mens kent, waarbij men uitgaat van een holistisch mensbeeld. Leefwijze en voeding vormen een belangrijk onderdeel van de Ayurvedische behandeling.3
De Indiase onderzoekers voerden een randomized controlled trial uit volgens de westerse principes om wetenschappelijk bewijs te vinden voor de werking van shatavari bij overgangsklachten. Ze wezen 70 vrouwen met overgangsklachten willekeurig toe aan een interventiegroep (35) of controlegroep (35). De vrouwen in de interventiegroep kregen shatavari-wortelextract voorgeschreven, de vrouwen in de controlegroep een placebo (een middel zonder werkzame stof).
De resultaten toonden aan dat de vrouwen die shatavari-wortelextract kregen, een significante vermindering in overgangsklachten ervoeren vergeleken met de placebogroep. De meest opmerkelijke verbeteringen werden gezien in symptomen zoals opvliegers, nachtelijk zweten, en stemmingswisselingen. Bovendien werd het shatavari-extract goed verdragen, met minimale bijwerkingen.
De conclusie van het onderzoek is dat shatavari-wortelextract een effectieve en veilige optie kan zijn voor het behandelen van overgangsklachten. De onderzoekers bevelen verder onderzoek aan om deze bevindingen te bevestigen en lange-termijn veiligheid te evalueren, aangezien het eigen onderzoek maar acht weken duurde.
Bronnen:
- Gudise VS, Dasari MP, Kuricheti SSK. Efficacy and Safety of Shatavari Root Extract for the Management of Menopausal Symptoms: A Double-Blind, Multicenter, Randomized Controlled Trial. 2024 Apr 8;16(4):e57879.
- Blom JW, De Vries CJ, Eekhof H, Engel HF, Hoenjet E, Janssen CA, Schep A, Stevens NT, Van den Donk M, Wiersma Tj, Woudstra SJ. De overgang. NHG standaard M73 Gepubliceerd: juni 2022, Laatste aanpassing: februari 2024.
- https://www.anvag.nl/