Nieuw onderzoek suggereert dat eenvoudige cholesterolcontroles kunnen helpen om dementie tot zes jaar vóór een officiële diagnose te voorspellen. Australische wetenschappers volgden bijna 10.000 volwassenen tussen de 70 en 80. Zij ontdekten dat stabiele cholesterolniveaus het risico op cognitieve achteruitgang of dementie aanzienlijk verminderen.
Verband tussen cholesterol en dementie
Eerdere studies toonden al aan dat een hoog cholesterolgehalte tijdens de middelbare leeftijd kan leiden tot een hoger risico op dementie. Dit nieuwe onderzoek suggereert echter dat schommelingen in cholesterolwaarden bij ouderen een belangrijke indicator kunnen zijn voor mogelijk geheugenverlies.
Mensen met de grootste fluctuaties in cholesterolwaarden hadden volgens de onderzoekers 60% meer kans op dementie en 23% meer kans op cognitieve achteruitgang zonder dementie. Vooral verhoogde niveaus van LDL-cholesterol (‘slecht’ cholesterol) bleken samen te hangen met een snellere achteruitgang in cognitieve gezondheid, geheugen en reactievermogen.
Mogelijkheden voor preventieve zorg
Experts hopen dat routinematige cholesterolcontroles kunnen worden ingezet om mensen met fluctuaties vroegtijdig te identificeren. Hierdoor kan eerder worden ingegrepen, bijvoorbeeld met medicatie of leefstijlveranderingen.
De onderzoekers benadrukten echter dat hun bevindingen observationeel zijn en niet aantonen waarom schommelende cholesterolwaarden het risico verhogen. “Mensen met fluctuaties die niet gerelateerd zijn aan cholesterolmedicatie zouden nauwkeuriger moeten worden gemonitord en preventief behandeld,” concludeerden zij.
Beperkingen en toekomstig onderzoek
Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, erkenden de onderzoekers dat de studie enkele beperkingen had. Zo betrof het voornamelijk witte deelnemers (96%) en dat betekent dat de resultaten mogelijk niet gelden voor andere bevolkingsgroepen. Daarnaast werden mensen die begonnen of stopten met cholesterolmedicatie uitgesloten van het onderzoek.
De volledige bevindingen zullen worden gepresenteerd tijdens de American Heart Association’s Scientific Sessions 2024 in Chicago.
Belang van cholesterolcontrole
Cholesterol speelt een essentiële rol in het lichaam, zoals bij de aanmaak van vitamine D en hormonen. Te veel LDL-cholesterol kan echter leiden tot verstopte bloedvaten, wat de kans op hart- en vaatziekten vergroot. HDL-cholesterol, het “goede” cholesterol, beschermt juist het hart door overtollig cholesterol uit de bloedvaten te verwijderen.
Stijgende kosten en incidentie
Volgens recente schattingen leven wereldwijd miljoenen mensen met dementie. In het Verenigd Koninkrijk wordt verwacht dat het aantal mensen met dementie binnen 20 jaar zal stijgen van 900.000 naar 1,7 miljoen. In de Verenigde Staten treft de aandoening naar schatting 7 miljoen mensen.
De onderzoekers menen dat kennis over en het monitoren van cholesterolvariaties kunnen bijdragen aan betere preventieve zorg en met dementie als een van de grootste gezondheidsproblemen wereldwijd, is juist preventie van groot belang.
Bronnen
Monash University, Australië
American Heart Association’s Scientific Sessions 2024
Alzheimer’s Research UK