Onderzoekers van het Centro Nacional de Investigaciones Cardiovasculares Carlos III hebben een belangrijk mechanisme ontdekt dat tot atherosclerose leidt bij het zeldzame Hutchinson-Gilford progeria syndroom (HGPS). Deze aandoening, veroorzaakt door een mutatie in het LMNA-gen, resulteert in versnelde veroudering en ernstige vaatziekten, die vaak al op jonge leeftijd fataal zijn.
In de studie werd de zogeheten YAP/TAZ signalling pathway geïdentificeerd als een belangrijke oorzaak van atherosclerose bij HGPS-patiënten. Deze route, geactiveerd door veranderingen in de bloedvaten, leidt tot ontstekingen en ophoping van immuuncellen in de slagaders. Door dit mechanisme te remmen met het medicijn verteporfin, wisten de onderzoekers de atherosclerose aanzienlijk te verminderen bij muizen met HGPS. Hoewel deze resultaten veelbelovend zijn, is meer onderzoek nodig, voordat dit toepasbaar is bij mensen.
Bron:
https://doi.org/10.1172/JCI173448.
Verklaring medische termen:
Atherosclerose is een aandoening waarbij de slagaders, de bloedvaten die zuurstofrijk bloed van het hart naar de rest van het lichaam vervoeren, geleidelijk verharden en vernauwen door de ophoping van vet, cholesterol en andere stoffen op de binnenwanden van de bloedvaten. Deze ophopingen, ook wel plaques genoemd, beperken de bloedstroom.
De YAP/TAZ signalling pathway is een biochemisch mechanisme dat in cellen een belangrijke rol speelt bij de waarneming van mechanische krachten en de regulering van celgedrag, zoals groei, deling en overleving. YAP (Yes-associated protein) en TAZ (transcriptional activator with PDZ-binding domain) zijn twee eiwitten die samenwerken als een soort ‘schakelaars’ binnen cellen. Ze reageren op veranderingen in de omgeving, zoals de stijfheid van de extracellulaire matrix (de ondersteunende structuur rond cellen) en mechanische druk, zoals bloedstroom in bloedvaten.
In normale omstandigheden zorgen YAP en TAZ ervoor dat cellen gezond blijven en zich aanpassen aan veranderingen in hun omgeving. Ze zijn betrokken bij weefselherstel en groei door invloed uit te oefenen op genen die de celdeling en -groei regelen.
Echter, bij overmatige activatie, zoals bij beschadigde of stijve bloedvaten (zoals bij atherosclerose), kunnen YAP en TAZ bijdragen aan ongewenste processen zoals ontsteking en ophoping van immuuncellen, wat leidt tot ziektes zoals atherosclerose. Daarom wordt deze route gezien als een belangrijk onderwerp binnen het onderzoek naar therapieën voor vaatziekten en andere aandoeningen waarbij celgroei en -herstel verstoord zijn.