Duizenden patiënten kunnen binnenkort zonder noodzakelijke medicatie komen te zitten. Apothekers waarschuwen dat nieuwe Europese regels het doorleveren van zelfbereide geneesmiddelen verbieden, terwijl juist die middelen cruciaal zijn bij tekorten en voor kwetsbare patiënten.
In Nederland spelen bereidingsapotheken al jaren een belangrijke rol bij het opvangen van medicijntekorten. Wanneer een geneesmiddel niet leverbaar is of geen passend alternatief heeft, mogen deze apotheken het middel zelf maken. Vervolgens kunnen zij het doorgeven aan andere apotheken en ziekenhuizen. Daardoor krijgen patiënten toch de behandeling die zij nodig hebben.
Volgens apothekersorganisaties komt dit systeem door nieuwe Europese geneesmiddelenwetgeving onder druk te staan. De Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie, de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers en het Netwerk Gespecialiseerde Bereidingsapotheken waarschuwen dat doorleveren straks niet meer mag. Dat zou betekenen dat een groot aantal medicijnen niet langer beschikbaar is voor patiënten die ervan afhankelijk zijn. Vooral kwetsbare groepen zouden hierdoor direct in de problemen komen. Het gaat bijvoorbeeld om kinderen die kleine doseringen nodig hebben die niet in de handel zijn.
Ook mensen met zeldzame aandoeningen zijn vaak aangewezen op maatwerkbereidingen. Daarnaast gebruiken intensivecarepatiënten regelmatig middelen die niet standaard verkrijgbaar zijn. Zonder doorlevering vallen deze behandelingen stil, stellen de apothekersorganisaties.
De gevolgen kunnen volgens hen snel voelbaar zijn. Voorraadtekorten zullen toenemen, behandelingen moeten mogelijk worden uitgesteld en in sommige gevallen zelfs worden onderbroken. Dat leidt niet alleen tot risico’s voor patiënten, maar ook tot meer werkdruk voor zorgverleners. In tijden van crisis, wanneer snelle opschaling nodig is, ontbreekt dan bovendien de flexibiliteit die bereidingsapotheken nu bieden.
Bereidingen op kleine schaal blijven volgens de organisaties wel toegestaan, maar uitsluitend voor eigen patiënten. Dat beperkt de mogelijkheden sterk. Bereidingsapotheken maken vaak middelen voor een veel groter verzorgingsgebied, omdat het niet zinvol is dat elke apotheek dezelfde complexe bereiding uitvoert. Door het verbod op doorlevering zou die centrale productie wegvallen, waardoor de continuïteit van zorg onder druk komt te staan.
Het ministerie van Volksgezondheid zegt zich bewust te zijn van de risico’s. De demissionaire minister laat weten dat hij de zorgen van de apothekers deelt en in gesprek is met Brussel. Hij probeert te voorkomen dat patiënten straks te maken krijgen met onnodige medicijntekorten. Hoe de Europese regels precies worden aangepast en of er uitzonderingen komen voor medische noodsituaties, is nu nog onduidelijk.
De organisaties benadrukken dat doorlevering geen luxe is, maar een noodzakelijk onderdeel van veilige farmaceutische zorg. Zij vrezen dat zonder deze mogelijkheid patiënten niet altijd de juiste medicatie krijgen, zelfs wanneer apotheken technisch in staat zijn die zelf te bereiden.
De komende maanden moeten duidelijk maken of er alsnog ruimte komt voor doorlevering, zodat patiënten kunnen blijven rekenen op hun noodzakelijke medicatie.
Bron: nvza.nl