Zelfs kleine hoeveelheden alcohol kunnen de gezondheid van de hersenen beïnvloeden. Dat blijkt uit nieuw Amerikaans onderzoek bij gezonde volwassenen. MRI-scans laten zien dat een hogere alcoholinname samenhangt met minder doorbloeding van de hersenen, vooral bij ouderen.
Alcoholgebruik geldt al jaren als sociaal geaccepteerd en vaak ook als relatief onschuldig wanneer mensen binnen de officiële richtlijnen blijven. Toch stapelen de aanwijzingen zich op dat zelfs zogenoemd “matig” drinken gevolgen kan hebben voor het lichaam. Een nieuwe studie in het vakblad Alcohol voegt daar nu extra bewijs aan toe.
Onderzoekers bekeken 45 gezonde volwassenen tussen de 22 en 70 jaar. Geen van hen had een voorgeschiedenis van alcoholverslaving. De deelnemers vulden vragenlijsten in over hun alcoholgebruik door de jaren heen. Daarnaast onderzochten de wetenschappers hun hersenen met MRI-scans.
De scans brachten verschillende kenmerken van de hersenen in kaart. Zo maten de onderzoekers de dikte van de hersenschors, het hersenvolume en de doorbloeding van de hersenen. Die doorbloeding is belangrijk omdat bloed zuurstof en voedingsstoffen aan hersencellen levert.
Uit de resultaten bleek dat mensen die meer alcohol dronken gemiddeld een lagere doorbloeding van de hersenen hadden. Zelfs bij hoeveelheden die binnen de huidige richtlijnen voor “laag risico” vallen, zagen de onderzoekers deze relatie terug.
De afname van de doorbloeding was vooral zichtbaar in de frontale en temporale hersengebieden. Die regio’s spelen een belangrijke rol bij geheugen, taal en denken. Langdurig verminderde bloedtoevoer in deze gebieden kan mogelijk bijdragen aan cognitieve achteruitgang.
Bij oudere deelnemers waren de effecten duidelijk sterker. Ouderen met een hogere levenslange alcoholinname hadden niet alleen minder doorbloeding, maar ook een dunnere hersenschors. Een dunnere cortex wordt vaker gezien bij veroudering en dementie.
De onderzoekers denken dat oxidatieve stress hierbij een rol speelt. Dat proces veroorzaakt schade aan cellen door agressieve zuurstofdeeltjes. Oxidatieve stress hangt samen met ontsteking en veroudering van het lichaam.
Toch plaatsen de wetenschappers zelf ook kanttekeningen bij de studie. Het onderzoek was relatief klein en toont alleen een verband aan. Het bewijst niet dat alcohol direct de oorzaak is van de veranderingen in de hersenen. Grotere studies moeten bevestigen of deze effecten daadwerkelijk optreden bij bredere groepen mensen.
Deskundigen noemen de bevindingen wel opvallend. Vooral omdat de deelnemers gezond waren en geen alcoholprobleem hadden. Daarmee sluit het onderzoek aan bij eerdere studies die suggereren dat er mogelijk geen volledig veilige ondergrens bestaat voor alcoholgebruik.
De huidige richtlijnen adviseren maximaal één glas alcohol per dag voor vrouwen en twee glazen voor mannen. Deze nieuwe resultaten zullen die adviezen voorlopig niet veranderen, maar versterken wel de discussie over wat “veilig drinken” werkelijk betekent.
Wie zijn hersenen zo gezond mogelijk wil houden, doet er mogelijk verstandig aan alcoholgebruik verder te beperken, zeker op latere leeftijd.
Bron: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0741832926001771