Het is zomer en dat betekent ook weer een opkomst van plaagdiertjes zoals bladluizen, slakken en buxusmotten in onze tuin. Chemische bestrijding is een effectief middel tegen plagen, maar niet zonder risico’s voor het milieu én je gezondheid. Wat zijn de gevolgen van chemische middelen zoals pesticiden en waarom is biologische plaagbestrijding een goed alternatief?

Wat is het probleem met chemische bestrijdingsmiddelen?

Dat chemische bestrijdingsmiddelen schadelijk kunnen zijn voor het milieu en de (huis)dieren is algemeen bekend. Maar het veelvuldig gebruik van gewasbescherming door pesticiden vormt ook nog steeds een groot risico voor de volksgezondheid. Dit bleek onder andere uit een briefing van de EEA (Europees Milieuagentschap)[i] vorig jaar. Een bijkomend probleem is dat de bestreden plaagorganismen uiteindelijk resistent worden.

Gevolgen voor onze gezondheid

Omdat pesticiden worden gebruikt bij voedselproductie is het extra belangrijk dat deze stoffen veilig zijn. Uit eerder genoemde briefing van de EEA bleek dat personen die worden blootgesteld aan chemische bestrijdingsmiddelen een risico lopen op chronische ziekten, zoals kanker, hartziekten, ademhalingsstoornissen en neurologische aandoeningen.

Extra zorgwekkend is dat Zweedse onderzoekers ontdekten dat er negen studies zijn achtergehouden voor Europese regelgevers die de veiligheid moeten waarborgen. Uit al deze studies bleek dat bestrijdingsmiddelen (pesticiden) een schadelijk effect hebben op de hersenontwikkeling[ii].

Gevolgen voor het ecosysteem

Naast de negatieve effecten van chemische bestrijdingsmiddelen op het milieu en gezondheid, heeft dit ook invloed op andere dieren en dus ons ecosysteem en biodiversiteit. Doordat we giftige middelen gebruiken voor een bepaalde plaag gaan ook andere diertjes dood, die juist natuurlijke vijanden van plaagdiertjes zijn. Zoals bijvoorbeeld het bestrijden van een buxusmot plaag met gif die koolmeesjes binnenkrijgen. Hierdoor daalt de populatie van koolmeesjes die ook graag processierupsen eten, een ander veel voorkomende plaag.

Deze gevolgen van pesticiden op de gezondheid en het ecosysteem worden op grote schaal veroorzaakt door de land- en tuinbouw, maar ook door het gebruik van bestrijdingsmiddelen in openbare parken, speelplaatsen of in de eigen tuin. Hoe kan dat beter?

Biologische plaagbestrijding (biocontrole)

Gelukkig worden voor het beheersen van plagen steeds meer natuurlijke manieren, zonder gebruik van pesticiden, ingezet. “De een zijn dood is de ander zijn brood”, zo werkt de natuur en dit is ook een principe van biologische plaagbestrijding, oftewel biocontrole. Het gaat uit van natuurlijke mechanismen om een ongewenste populatie aan plaagdiertjes onder controle te houden. Bijvoorbeeld door de inzet van roofinsecten, parasieten en nuttige micro-organismen als natuurlijke vijanden van de plaag.

Een tuin zonder chemische bestrijdingsmiddelen

Heb je in je eigen tuin bijvoorbeeld last van een bladluis plaag, dan kun je dit prima op een biologische manier bestrijden. Bijvoorbeeld door een gecontroleerde inzet van lieveheersbeestjes, vliegjes of oorwormen als natuurlijke vijanden van bladluis. Zorg ook dat je tuin een aantrekkelijke plek is voor vogels. Onder andere koolmezen, mussen en merels zijn echte bladluiseters.

Een andere manier van bestrijding zonder gifstoffen is de plaagdieren in de val te lokken. Dit kan bijvoorbeeld door de inzet van feromoonvallen. Hierin zit een lokstof waar mannelijke motten op afkomen die vervolgens worden gevangen. Deze kunnen daardoor geen vrouwtjes bevruchten waardoor er minder eitjes worden gelegd en de populatie van schadelijke rupsen afneemt.

Door inzet van biologische bestrijding, eventueel in combinatie met (veilig gebruik van) milieuvriendelijke middelen, beperk je de impact op de gezondheid én het milieu!

Bronnen:

1. https://www.eea.europa.eu/publications/how-pesticides-impact-human-health/how-pesticides-impact-human-health
2. https://www.nrc.nl/nieuws/2023/06/01/producenten-van-pesticiden-hielden-studies-naar-hersenschade-achter-a4166150?t=1686734741

Artikel i.s.m. Green Ads