Artrose, een veelvoorkomende vorm van reuma, veroorzaakt pijn en stijfheid in de gewrichten. De aandoening treedt op wanneer het kraakbeen in de gewrichten afneemt in kwaliteit. Vroege detectie van artrose is belangrijk omdat dit de impact op het leven van mensen kan verkleinen en kosten in de gezondheidszorg kan besparen. Verschillende projecten zijn daarom gericht op het ontwikkelen van methoden om artrose in een vroeg stadium op te sporen en effectief te behandelen.
Artrose ontstaat doordat het kraakbeen in de gewrichten dunnen en zachter wordt. Dit kan leiden tot pijn en stijfheid in de gewrichten en op lange termijn tot veranderingen in de lichaamshouding.1 In Nederland zijn er 1,5 miljoen mensen met artrose en volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zal dit aantal toenemen.
Volgens het RIVM zal in 2040 een miljoen meer mensen artrose hebben, waardoor het de meest voorkomende aandoening in Nederland wordt. Momenteel is er geen behandeling die de ziekte afremt, stopt of geneest. Maar het vroeg vaststellen van artrose kan het ontwikkelen van gewricht besparende behandelingen mogelijk maken. Zo kunnen blijven mensen langer gezond, dragen ze langer bij aan de maatschappij en zal de kwaliteit van leven niet afnemen. Bovendien zorgt die vermindering van mensen met artrose op lang termijn voor kostenbesparing.2
Het NWO, ReumaNederland en andere betrokken bedrijven en maatschappelijke organisaties financieren daarom drie onderzoeksprojecten om nieuwe technieken te ontwikkelen die artrose in een vroeg stadium kunnen opsporen. Samen dragen ze 3,4 miljoen euro bij aan deze onderzoeken.
Het eerste onderzoeksproject is gericht op het vroegtijdig opsporen van knieartrose. De eerste plek die mensen met kniepijn bezoeken is de huisartspraktijk. Daarom is dit de beste plek om de ziekte vroeg vast te stellen. Met behulp van kunstmatige intelligentie kan er een instrument worden ontwikkeld die snelle echo’s kan maken. Deze techniek is onafhankelijk van een echografist en minimaliseert de benodigde training en kennis.
Het tweede onderzoeksproject richt zich op het identificeren van biomarkers die gekoppeld kunnen worden aan de vroege fase van artrose. Voorbeelden van biomarkers zijn eiwitten en microRNA’s die vrijkomen bij artrose. Met behulp van kunstmatige intelligentie worden de geïdentificeerde eiwitten en microRNA’s gekoppeld aan de verschillende fases van artrose. Dit leidt tot het identificeren van zogenaamde voorspellende biomarkers.
Het derde onderzoeksproject onderzoekt hoe bepaalde sportblessures kunnen leiden tot artrose. Het doel is om een meetinstrument te ontwikkelen dat direct na een blessure de ernst van de schade kan bepalen. Zo hopen onderzoekers blijvende schade te voorkomen.
Bronnen:
1 Artrose – UMC Utrecht
2 NWO en ReumaNederland investeren in innovatie voor vroegtijdige opsporing van artrose | ZonMw