Ouderen met milde cognitieve stoornissen en slaapproblemen die dagelijks minstens 5.000 IE vitamine D gebruikten, scoorden beter op een test van het denkvermogen. Dat blijkt uit een kleine Amerikaanse studie. Het onderzoek bewijst echter niet dat een hoge dosis vitamine D de betere scores veroorzaakte.
Onderzoekers bestudeerden 54 volwassenen met een gemiddelde leeftijd van ongeveer 67 jaar. Zij hadden een vastgestelde of vermoedelijke milde cognitieve stoornis (MCI) en daarnaast slaapproblemen. MCI veroorzaakt problemen met bijvoorbeeld geheugen of denken, zonder dat er al sprake hoeft te zijn van dementie.
De deelnemers ondergingen de Montreal Cognitive Assessment (MoCA). Deze test meet verschillende onderdelen van het denkvermogen, waaronder geheugen, aandacht en taal. De onderzoekers beoordeelden ook de slaapkwaliteit met vragenlijsten.
Daarnaast rapporteerden deelnemers zelf hoeveel vitamine D zij dagelijks via supplementen gebruikten.
Mensen die dagelijks minstens 5.000 internationale eenheden (IE) vitamine D innamen, scoorden ruim 13 procent hoger op de MoCA dan deelnemers die geen vitamine D-supplement gebruikten. Het verschil bedroeg ongeveer vier punten.
Dat lijkt aanzienlijk, maar de resultaten moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd. Het onderzoek was observationeel en keek naar verbanden tussen vitamine D-gebruik en cognitieve prestaties. Het kan daardoor niet aantonen dat vitamine D de hogere scores veroorzaakte.
Bovendien namen slechts 54 mensen deel. Andere verschillen tussen de deelnemers kunnen de uitkomsten hebben beïnvloed. Grotere onderzoeken zijn daarom nodig.
Mogelijke invloed op hersenen
Er zijn wel biologische verklaringen denkbaar voor een verband. Vitamine D speelt onder meer een rol bij het afweersysteem en het reguleren van ontstekingsprocessen. Langdurige ontsteking in de hersenen wordt in verband gebracht met cognitieve achteruitgang.
Slecht slapen kan eveneens ontstekingsprocessen en stofwisselingsproblemen versterken. Vitamine D zou daardoor mogelijk onderdeel kunnen zijn van een bredere wisselwerking tussen slaap, afweer en hersengezondheid. De nieuwe studie onderzocht deze mogelijke mechanismen echter niet rechtstreeks.
De resultaten betekenen ook niet dat ouderen voortaan dagelijks 5.000 IE vitamine D moeten innemen. Deze hoeveelheid ligt boven de bovengrens van 4.000 IE per dag die de Amerikaanse National Institutes of Health voor de meeste volwassenen hanteert. Artsen kunnen soms tijdelijk hogere doses voorschrijven bij een vastgesteld tekort.
Vitamine D zit van nature onder meer in vette vis en eigeel. Ook worden sommige melkproducten en plantaardige dranken ermee verrijkt. Bij onvoldoende zonlicht, een lage inname of andere risicofactoren kan een supplement nodig zijn.
Bronnen