Ouderen met lagere vitamine C-spiegels in hun bloed blijken vaker een kleiner volume grijze stof in de hersenen te hebben. Ook was de verbinding tussen belangrijke hersengebieden minder sterk. Dat blijkt uit een nieuwe Japanse studie die mogelijke aanwijzingen geeft voor het behoud van hersengezondheid tijdens het ouder worden.
Naarmate mensen ouder worden, verandert ook het brein. Een van de bekendste veranderingen is het verlies van grijze stof. Dit hersenweefsel speelt een belangrijke rol bij informatieverwerking, geheugen, beweging en emotionele controle. Door deze natuurlijke achteruitgang kunnen functies zoals het vormen van nieuwe herinneringen en het uitvoeren van meerdere taken tegelijk moeilijker worden.
Wetenschappers weten al langer dat voeding invloed kan hebben op de gezondheid van de hersenen. Verschillende voedingsstoffen, waaronder omega-3-vetzuren, B-vitaminen, magnesium, vitamine E en vitamine C, worden in verband gebracht met een gezondere hersenveroudering. Onderzoekers van de Hirosaki University in Japan wilden daarom onderzoeken of vitamine C direct samenhangt met veranderingen in de hersenen.
Voor het onderzoek werden bloedmonsters en MRI-scans van ongeveer 2.000 Japanse volwassenen van 64 jaar en ouder geanalyseerd. De onderzoekers bepaalden de hoeveelheid vitamine C in het bloedplasma en maten tegelijkertijd het volume van de grijze en witte stof in de hersenen.
Daarnaast richtte het onderzoek zich op het zogenoemde standaardmodusnetwerk. Dit is een netwerk van hersengebieden dat vooral actief is wanneer iemand rust, nadenkt of herinneringen oproept. Verstoringen in dit netwerk worden vaak gezien als een vroeg teken van cognitieve achteruitgang.
De resultaten lieten zien dat deelnemers met lagere vitamine C-spiegels doorgaans ook minder grijze stof hadden. Bovendien bleek de communicatie binnen het standaardmodusnetwerk zwakker. Volgens de onderzoekers zijn beide kenmerken geassocieerd met hersenveroudering en een verhoogd risico op geheugenproblemen.
Vitamine C staat bekend als een krachtige antioxidant. Antioxidanten helpen lichaamscellen beschermen tegen oxidatieve stress, een proces waarbij schadelijke moleculen cellen kunnen beschadigen. Hersencellen zijn bijzonder gevoelig voor deze vorm van schade. Opvallend genoeg bevat het hersenvocht normaal gesproken meer dan twee keer zoveel vitamine C als het bloed, wat wijst op het belang van deze voedingsstof voor het zenuwstelsel.
De onderzoekers benadrukken echter dat hun studie alleen een verband laat zien en geen oorzakelijk bewijs levert. Omdat het onderzoek op één moment werd uitgevoerd, kan niet worden vastgesteld of een lage vitamine C-spiegel daadwerkelijk leidt tot verlies van hersenvolume. Ook andere factoren, zoals leefstijl, lichaamsgewicht en algemene voedingskwaliteit, kunnen een rol spelen.
Onafhankelijke deskundigen noemen de resultaten veelbelovend, maar waarschuwen voor overhaaste conclusies. De bevindingen betekenen niet dat vitamine C-supplementen geheugenproblemen kunnen voorkomen of behandelen. Wel onderstrepen zij het belang van een gezond voedingspatroon met voldoende groente en fruit.
Vervolgonderzoek moet uitwijzen of het verhogen van de vitamine C-inname daadwerkelijk kan bijdragen aan het behoud van hersenstructuur en cognitieve functies op latere leeftijd.
Een gevarieerd voedingspatroon met vitamine C-rijke producten lijkt voorlopig de meest verstandige aanpak om zowel de algemene gezondheid als de hersenen te ondersteunen.
Bron: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0348504