Omega-3-vetzuren uit visolie gelden al jaren als gezond voor het brein. Nieuw onderzoek suggereert nu dat bepaalde supplementen mogelijk juist herstelprocessen in de hersenen verstoren bij mensen met herhaald licht hersenletsel.

Visoliecapsules behoren wereldwijd tot de populairste voedingssupplementen. Vooral omega-3-vetzuren zoals EPA en DHA staan bekend om hun mogelijke voordelen voor hart, bloedvaten en hersenen. Eerdere studies koppelden deze vetzuren aan een lager risico op dementie, depressie en de ziekte van Alzheimer.

Toch zet nieuw onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Cell Reports vraagtekens bij die brede gezondheidsclaims. Amerikaanse onderzoekers ontdekten dat langdurig gebruik van visolie mogelijk nadelige effecten heeft bij mensen die herhaaldelijk lichte hersenschuddingen of ander mild hersenletsel oplopen.

De onderzoekers gebruikten zowel muizen als menselijke hersencellen om te bekijken hoe omega-3-vetzuren invloed hebben op herstelprocessen in de hersenen. Daarbij richtten zij zich vooral op bloedvaten in het brein. Deze kleine bloedvaten zijn belangrijk voor zuurstoftoevoer, stofwisseling en herstel van beschadigd hersenweefsel.

De studie wijst specifiek naar EPA, een veelvoorkomend omega-3-vetzuur in visolie. Volgens de onderzoekers verminderde EPA het herstelvermogen van cellen die de binnenkant van hersenbloedvaten bekleden. Ook zagen zij een slechter herstel van beschadigd weefsel en een verminderde vorming van nieuwe vaatstructuren.

Opvallend was dat DHA, een ander omega-3-vetzuur, dit effect niet liet zien. Dat suggereert dat niet alle omega-3-vetzuren hetzelfde werken in de hersenen.

Daarnaast vonden de onderzoekers meer ophoping van het eiwit tau in de hersenschors van muizen die langdurig visolie kregen. Tau speelt een belangrijke rol bij neurodegeneratieve aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer en chronische traumatische encefalopathie, een hersenziekte die vaker voorkomt bij sporters met veel hersenschuddingen.

Ook zagen de wetenschappers problemen in de samenwerking tussen hersencellen en bloedvaten. Normaal gesproken neemt de bloedtoevoer toe wanneer hersengebieden actief worden. In de studie werkte dat mechanisme minder goed. De dieren scoorden bovendien slechter op testen voor ruimtelijk geheugen en leervermogen.

De onderzoekers benadrukken wel dat het onderzoek nog geen bewijs levert dat visolie schadelijk is voor de algemene bevolking. Het gaat grotendeels om dieronderzoek en laboratoriumexperimenten. Bovendien waren de omstandigheden specifiek gericht op herhaald mild hersenletsel.

Toch noemen deskundigen de bevindingen relevant voor bepaalde groepen, zoals contactsporters, militairen en ouderen die vaker vallen. Bij hen kunnen herhaalde kleine hersentrauma’s voorkomen zonder dat dit altijd direct wordt opgemerkt.

Voedingsdeskundigen adviseren daarom vooral voorzichtigheid in plaats van paniek. Zij benadrukken dat omega-3-vetzuren uit voeding mogelijk anders werken dan geconcentreerde supplementen. Vette vis, noten, zaden, groenten en een mediterraan voedingspatroon blijven volgens hen belangrijke bouwstenen voor een gezond brein.

De studie laat vooral zien dat voedingseffecten sterk afhankelijk kunnen zijn van leeftijd, gezondheid en hersenbelasting. Wat voor de één gunstig is, werkt mogelijk anders bij iemand met kwetsbaar hersenweefsel.

Mensen die regelmatig hersenschuddingen oplopen of langdurig visolie gebruiken, doen er verstandig aan dit met hun arts te bespreken.

Bron: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2274580726000932?