Mensen die COVID-19 hebben doorgemaakt, vertonen maanden later tekenen van versnelde veroudering van hun bloedvaten. Vooral vrouwen blijken kwetsbaar, zo laat de internationale CARTESIAN-studie zien. Vaccinatie lijkt dit effect deels te beperken.
Onderzoekers uit 16 landen volgden ruim 2300 deelnemers. Zij vergeleken mensen zonder infectie met groepen die mild, ernstig of zeer ernstig ziek waren geweest door COVID-19. De belangrijkste meting was de snelheid waarmee de polsgolven zich verplaatsen door de grote slagaders. Dit is een betrouwbare maat voor de stijfheid van de vaten en dus voor vaatveroudering.
De resultaten waren opvallend. In alle COVID-19-groepen was de vaatstijfheid hoger dan bij de controlegroep. Bij vrouwen die besmet waren geweest, lag de waarde gemiddeld 0,5 tot 1,1 meter per seconde hoger. Dat staat gelijk aan 5 tot 7 jaar extra vaatleeftijd. Bij mannen werd dit verschil niet gevonden. Ook vrouwen met langdurige klachten, zoals vermoeidheid of kortademigheid, bleken stijvere bloedvaten te hebben. Vaccinatie hing daarentegen samen met lagere waarden, wat suggereert dat vaccineren de vaten mogelijk beschermt.
De onderzoekers zagen bovendien dat de vaatveroudering na een jaar deels stabiliseerde of zelfs verbeterde bij de COVID-19-groepen. Opvallend genoeg verouderden de bloedvaten van de niet-besmette controlegroep juist in die periode. Dat kan wijzen op een gedeeltelijk herstel na infectie, al blijft het onduidelijk of het risico op hart- en vaatziekten daardoor ook afneemt.
COVID-19 staat al langer bekend als een ziekte die de bloedvaten aantast. Het virus kan zich direct in de vaatwand nestelen of indirect schade aanrichten via ontstekingsreacties. Eerder onderzoek toonde al littekenvorming in het hart en een verhoogd risico op hoge bloeddruk na een besmetting. Dit nieuwe onderzoek bevestigt dat zelfs een milde infectie blijvende gevolgen kan hebben voor de conditie van de vaten.
Volgens de onderzoekers kan een stijvere vaatwand de kans vergroten op hoge bloeddruk, hartinfarcten en beroertes. Zij pleiten daarom voor meer aandacht voor hart- en vaatgezondheid bij mensen die COVID-19 hebben doorgemaakt, vooral bij vrouwen. Of dit ook betekent dat deze groep meer medicatie of controles nodig heeft, moet vervolgonderzoek uitwijzen.
Het onderzoek benadrukt dat de effecten van COVID-19 verder gaan dan de acute ziektefase. Het volgen van leefstijl, het tijdig opsporen van risicofactoren en het benutten van vaccinatieprogramma’s kan helpen om toekomstige hartproblemen te voorkomen.
Bron:academic.oup.com