Veel ouderen boven de 70 hebben last van gehoorverlies. Het is bekend dat gehoorverlies bij ouderen verband houdt met een hogere kans op dementie. Maar waarom dat zo is, was nog niet duidelijk. Een recente studie wijst uit dat gehoorverlies leidt tot veranderingen in hersengebieden die een rol spelen bij verwerking van geluid en aandachtscontrole.1.2
Linda McEvoy, hoogleraar aan de Herbert Wertheim School of Public Health and Human Longevity Science van de Universiteit van Californië, deed vanaf 1972 longitudinaal onderzoek bij 130 deelnemers. Bij longitudinaal onderzoek worden dezelfde proefpersonen meerdere keren onderzocht, om zo te bepalen of er na verloop van tijd veranderingen zijn opgetreden.3 Het gehoor van de proefpersonen werd gemeten en er werden MRI’s gemaakt van hun hersenen. Bij aanvang van het onderzoek had ongeveer de helft al gehoorschade. Het betrof vaak oudere, mannelijke deelnemers en mensen met hoge bloeddruk.
Veranderingen in hersenstructuur
In de hersenen van de deelnemers met gehoorverlies bleken vaker kleine verschillen te bestaan in de structuur van hersengebieden die te maken hebben met het begrijpen en verwerken van geluid en spraak. De verschillen traden ook op in gebieden die een rol spelen in aandachtscontrole. ‘Onze onderzoeksresultaten ondersteunen het idee dat slechthorendheid ertoe leidt dat onze hersenen harder moeten werken om dit te compenseren, wat veranderingen teweegbrengt in de structuur. Sommige veranderingen kunnen ook te wijten zijn aan het gebrek aan zintuiglijke prikkels, omdat onze hersenen minder auditieve input ontvangen. Deze veranderingen kunnen de hersenen vatbaarder maken voor cognitieve achteruitgang’, aldus Linda McEvoy.
Het onderzoek is een eerste stap op weg naar een beter begrip van het verband tussen gehoorverlies en dementie. Een oorzakelijk (causaal) verband kon hiermee echter nog niet worden aangetoond. ‘Als de associatie causaal is,’ schrijft McEvoy, ‘suggereert dit dat interventies gericht op het verminderen van de cognitieve inspanning die slechthorende mensen moeten verrichten om spraak te verstaan, de hersenen kunnen helpen beschermen.’
Sociale en emotionele impact van gehoorschade
Als hoofdonderzoeker van de Adult Changes in Thought (ACT) studie gaat McEvoy nader onderzoek doen. Ze beschikt daarvoor over langetermijngegevens van ruim 5.800 deelnemers. Vrijwilligers nemen deel aan het onderzoek als ze 65 jaar of ouder zijn. Elke twee jaar vullen ze een vragenlijst in naar de sociale en emotionele impact van veranderingen in hun gehoor. De onderzoekers willen aan de hand van de resultaten kijken of gehoorverlies verband houdt met de ziekte van Alzheimer, of met andere leeftijdsgebonden ziekten die de hersenen aantasten. ‘Ik ben ook geïnteresseerd in het onderzoeken van welke factoren iemand met gehoorverlies kunnen beschermen tegen het ontwikkelen van dementie’, voegt McEvoy toe.
Bronnen
1 https://www.kpwashingtonresearch.org/news-and-events/recent-news/news-2023/can-preventing-hearing-loss-reduce-dementia-risk
2 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37955091/
3 https://www.scribbr.nl/onderzoeksmethoden/longitudinaal-onderzoek/#:~:text=Bij%20longitudinaal%20onderzoek%20worden%20dezelfde,verzamelen%20zonder%20variabelen%20te%20beïnvloeden.