Een vernieuwende stamcelbehandeling kan de bloedsuikerregulering bij patiënten met diabetes type 1 verbeteren. Een recent Canadees klinisch onderzoek wijst uit dat deze behandeling kan leiden tot minder afhankelijkheid van dagelijkse insuline-injecties.^1,2

Dit is een belangrijke stap in de richting van een functionele genezing van diabetes type 1’, zegt hoofdonderzoeker dr. David Thompson, klinisch hoogleraar endocrinologie bij de Universiteit van Brits-Columbia (UBC) en directeur van het diabetescentrum van Vancouver General Hospital.

De bevindingen uit de klinische proef voor een experimentele stamceltherapie zijn gepubliceerd in Nature Biotechnology. Het onderzoek werd uitgevoerd door een Canadees team van UBC en de regionale gezondheidsautoriteit Vancouver Coastal Health (VCH). De therapie werd ontwikkeld door het Amerikaanse biotechnologiebedrijf ViaCyte (nu Vertex Pharmaceuticals).

Insulineproducerend implantaat
De behandeling heeft het doel de insulineproducerende bètacellen te vervangen die ontbreken bij mensen met diabetes type 1. Vlak onder de huid van patiënten worden apparaatjes ter grootte van een pleister geïmplanteerd. Elk implantaat bevat miljoenen in het laboratorium gekweekte alvleeskliercellen, inclusief bètacellen. Deze bètacellen moeten zorgdragen voor een stabiele en langdurige aanvoer van insuline. ‘Daarmee nemen de implantaten de bloedsuikerregulerende functies van de alvleesklier over’, aldus coauteur Timothy Kieffer, hoogleraar cellulaire en fysiologische wetenschappen bij UBC.

 Significante verbetering van insulineproductie
Tien deelnemers, die bij aanvang van de studie geen insuline produceerden, ondergingen een operatie waarbij elk maximaal tien implantaten kregen. Zes maanden later vertoonden drie deelnemers significante markers (biologische indicatoren) die op insulineproductie wezen. De hoeveelheid insuline bleef stabiel gedurende de rest van het jaar. Deze deelnemers hadden een groter deel van de tijd een optimaal bloedglucosebereik. Ook hadden zij minder extern toegediende insuline nodig. De tijd dat het bloedglucosebereik goed was nam bij één deelnemer zelfs toe van 55 naar 85%. Deze deelnemer kon de dagelijkse dosis toegediende insuline daarom verminderen met 44%.

Mogelijke toekomst zonder medicijnen
Ander lopend onderzoek van het UBC-VCH-team is gericht op de toepassing van CRISPR-technologie. Met deze methode voor genenbewerking wil het team een versie van het apparaatje maken met genetisch gemodificeerde cellen die het immuunsysteem kunnen omzeilen. Als dat lukt zouden patiënten naast de stamcelbehandeling geen immunosuppressiva (immuniteit onderdrukkende medicatie) meer nodig hebben. ‘Wij stellen ons een toekomst voor waarin mensen met diabetes type 1 hun leven kunnen leiden zonder dagelijkse insuline-injecties en zonder immuunonderdrukkende medicijnen’, aldus Dr. Thompson.

De resultaten zijn de laatste in een reeks klinische onderzoeken, gefinancierd door het Canadese Stem Cell Network en uitgevoerd door het UBC-VCH-team.

Bronnen

1 https://news.ubc.ca/2023/11/27/stem-cell-based-treatment-for-type-1-diabetes/
2 https://www.nature.com/articles/s41587-023-02055-5, DOI: 10.1038/s41587-023-02055-5