Mensen met een regelmatig dag- en nachtritme lijken biologisch langzamer te verouderen. Vooral duidelijke verschillen tussen activiteit overdag en rust in de nacht hangen samen met een jonger functionerend lichaam. Dat blijkt uit nieuw onderzoek onder oudere volwassenen.

Wetenschappers van Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health onderzochten het dagelijkse activiteitspatroon van 207 volwassenen van middelbare en oudere leeftijd. De deelnemers waren gemiddeld 68 jaar oud.

De onderzoekers gebruikten speciale polsbandjes die gedurende een week beweging, rust, slaap en inactiviteit registreerden. Daarnaast hielden deelnemers slaap- en dutjesdagboeken bij.

De gemeten patronen werden vergeleken met zogenoemde epigenetische klokken. Dat zijn wetenschappelijke meetmethoden die de biologische leeftijd van het lichaam schatten aan de hand van veranderingen in genactiviteit. Die biologische leeftijd kan verschillen van de werkelijke leeftijd in jaren.

Mensen met een sterk en regelmatig ritme bleken biologisch jonger volgens twee belangrijke verouderingsmeters: GrimAge en PhenoAge. Vooral deelnemers met weinig onderbrekingen tussen rust en activiteit scoorden gunstig.

Volgens de onderzoekers bleef dat verband bestaan, ook nadat rekening werd gehouden met leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en bepaalde gezondheidsproblemen.

De resultaten wijzen volgens de onderzoekers op het belang van de biologische klok, ook wel het circadiane ritme genoemd. Dat systeem regelt onder meer slaap, hormonen, stofwisseling en energieniveau gedurende een etmaal.

Bij het ouder worden raakt die interne klok vaak verstoord. Mensen slapen onrustiger, worden vaker wakker en bewegen minder regelmatig. Eerdere studies koppelden zulke verstoringen al aan geheugenproblemen, depressie en een hoger risico op chronische ziekten.

De onderzoekers denken dat een stabiel dagelijks ritme mogelijk helpt om lichamelijke processen beter op elkaar af te stemmen. Daardoor zou schade aan cellen en organen mogelijk langzamer verlopen.

Wel benadrukken de wetenschappers dat het onderzoek geen direct oorzakelijk verband bewijst. Het blijft onduidelijk of een verstoord ritme veroudering versnelt, of dat veroudering juist het ritme ontregelt.

Toch zien onderzoekers kansen voor toekomstige toepassingen. Draagbare apparaten zoals slimme horloges zouden in de toekomst kunnen helpen om verstoringen in het dagelijkse ritme vroegtijdig op te sporen.

Volgens de onderzoekers kunnen eenvoudige gewoonten mogelijk al bijdragen aan een sterker circadiaan ritme. Denk aan vaste slaap- en wektijden, dagelijks daglicht, regelmatige beweging en beperkte blootstelling aan fel kunstlicht in de avond.

Ook regelmatige eetmomenten en minder langdurig zitten overdag kunnen helpen om de biologische klok stabiel te houden.

Steeds meer onderzoek laat daarmee zien dat niet alleen voldoende slaap belangrijk is, maar ook regelmaat in het dagelijks leven. Een stabiel ritme lijkt een belangrijke sleutel voor gezond ouder worden.

Bron: https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2848752