Dagelijks tomaten eten kan mogelijk helpen om de hoeveelheid vet in de lever te verminderen bij mensen met metabool geassocieerde leververvetting (MASLD). Dat suggereert een kleine gerandomiseerde studie. De onderzoekers zagen na zes weken een sterkere afname van levervet bij deelnemers die dagelijks tomaten kregen.
Metabool geassocieerde leververvetting, afgekort MASLD, komt veel voor. Bij deze aandoening hoopt vet zich op in de lever. Daarnaast is minstens één metabole risicofactor aanwezig, zoals hoge bloeddruk, overgewicht of diabetes type 2. Zonder passende behandeling kan de lever bij sommige mensen verder beschadigd raken.
Voeding en beweging spelen een belangrijke rol bij de behandeling. Onderzoekers kijken daarom steeds vaker naar afzonderlijke voedingsmiddelen die mogelijk gunstig zijn. Een nieuwe verkennende studie richtte zich op tomaten, een belangrijk onderdeel van het mediterrane voedingspatroon.
Aan het onderzoek deden 79 volwassenen met MASLD mee. De onderzoekers verdeelden hen willekeurig over twee groepen. De ene groep at zes weken lang dagelijks 200 gram rauwe tomaat en 50 gram tomatensaus. De andere groep volgde een voedingspatroon zonder tomaten.
De deelnemers hoefden hun gebruikelijke leefstijl verder niet aan te passen. De onderzoekers maten voor en na de onderzoeksperiode onder meer de hoeveelheid levervet. Ook keken zij naar de stijfheid van de lever, het lichaamsgewicht, bloedvetten en leverenzymen.
Na zes weken was de hoeveelheid vet in de lever in beide groepen afgenomen. De afname was echter groter bij de deelnemers die dagelijks tomaten aten. De groepen hadden bij aanvang ongeveer evenveel leververvetting.
Op andere gezondheidsmaten waren de verschillen minder duidelijk. De onderzoekers zagen bijvoorbeeld geen belangrijke verandering in leverstijfheid. Ook lichaamsgewicht, buikvet, cholesterolwaarden en leverenzymen verschilden na zes weken niet duidelijk tussen beide groepen.
Dat is belangrijk bij de uitleg van de resultaten. Minder vet in de lever betekent namelijk niet automatisch dat de ziekte minder snel voortschrijdt. De studie toont ook niet aan dat tomaten littekenvorming van de lever kunnen voorkomen.
Mogelijk spelen stoffen zoals lycopeen en andere carotenoïden een rol. Dat zijn plantaardige kleurstoffen met antioxidatieve eigenschappen. Tomaten zijn hiervan een belangrijke voedingsbron. In deze studie werden de concentraties van deze stoffen in het bloed echter niet gemeten. Daardoor blijft onduidelijk welke bestanddelen verantwoordelijk kunnen zijn voor het gevonden effect.
Daarnaast was de onderzoeksperiode met zes weken kort. Langetermijneffecten zijn dus onbekend. De meeste deelnemers waren mannen en mensen met ernstig overgewicht werden uitgesloten. Daardoor zijn de resultaten niet zonder meer toepasbaar op alle mensen met MASLD.
Ook aten de deelnemers zowel rauwe tomaten als tomatensaus. Het onderzoek kan daarom niet bepalen welke vorm het belangrijkste effect had. Verder moesten deelnemers zelf aangeven hoe goed zij zich aan het voedingsadvies hielden.
De bevindingen passen wel bij bredere voedingsadviezen voor MASLD. Europese richtlijnen adviseren onder meer een gezond voedingspatroon, voldoende beweging en gewichtsverlies wanneer dat nodig is. Vooral bij mensen met overgewicht kan blijvend gewichtsverlies de hoeveelheid levervet verminderen en ernstigere leverschade helpen tegengaan.
Bron: 10.37765/ajmc.2024.89635.