Mensen die stoppen met roken lopen mogelijk minder risico op dementie. Dat blijkt uit een groot Amerikaans onderzoek onder ruim 32.000 volwassenen. De gunstige effecten op het brein waren het duidelijkst bij mensen die na het stoppen weinig of geen gewicht aankwamen.
Stoppen met roken kan meer opleveren dan alleen gezondere longen en bloedvaten. Een nieuwe studie suggereert dat het ook het risico op dementie verlaagt. Onderzoekers volgden volwassenen van vijftig jaar en ouder tot wel 25 jaar lang. Mensen die tijdens de studie stopten met roken, hadden uiteindelijk 16 procent minder kans op dementie dan deelnemers die bleven roken.
De onderzoekers gebruikten gegevens uit de Amerikaanse Health and Retirement Study. Daarin worden duizenden ouderen regelmatig gevolgd om veranderingen in gezondheid en leefstijl in kaart te brengen. Aan deze analyse deden 32.802 volwassenen mee die bij de start geen dementie hadden. Tussen 1995 en 2020 vulden zij om de twee jaar vragenlijsten in over hun rookgedrag, gewicht, medische voorgeschiedenis en dagelijkse gewoonten.
Tijdens de onderzoeksperiode kregen bijna 6.000 deelnemers dementie. De kans daarop bleek lager bij mensen die stopten met roken. Ook voormalige rokers die al vóór het onderzoek waren gestopt, deden het beter dan mensen die bleven roken. Volgens de onderzoekers nam het voordeel toe naarmate iemand langer rookvrij bleef. Na ongeveer zeven jaar leek het risico bijna vergelijkbaar met dat van mensen die nooit hadden gerookt.
De wetenschappers bekeken ook de rol van gewichtstoename na het stoppen. Dat is belangrijk, omdat veel mensen bang zijn om aan te komen zodra zij stoppen met sigaretten. De resultaten laten zien dat een beperkte gewichtstoename waarschijnlijk geen groot probleem vormt. Mensen die weinig of geen extra kilo’s kregen, hadden de grootste cognitieve voordelen. Ook deelnemers die tot ongeveer vijf kilo aankwamen, hielden een lager risico op dementie.
Bij mensen die meer dan tien kilo aankwamen, verdwenen die voordelen grotendeels. Dat betekent volgens de onderzoekers niet dat stoppen met roken zinloos wordt. Wel suggereert het onderzoek dat een gezonde leefstijl na het stoppen belangrijk blijft. Regelmatig bewegen, gezond eten en voldoende slaap kunnen mogelijk helpen om de hersenen beter te beschermen.
De onderzoekers denken dat roken schade veroorzaakt via meerdere processen in het lichaam. Zo kan tabaksrook bloedvaten aantasten, ontstekingen versterken en zorgen voor zogenoemde oxidatieve stress. Daarbij ontstaan schadelijke stoffen die hersencellen kunnen beschadigen. Juist die processen spelen vermoedelijk ook een rol bij dementie en geheugenproblemen.
De studie toont geen direct oorzakelijk verband aan. Toch sluiten de resultaten aan bij eerdere onderzoeken die roken koppelen aan cognitieve achteruitgang. De bevindingen onderstrepen volgens deskundigen vooral dat stoppen op elke leeftijd voordelen kan bieden.
Wie wil stoppen met roken, doet er goed aan daarbij ook aandacht te besteden aan voeding, beweging en begeleiding. Dat kan niet alleen het hart en de longen beschermen, maar mogelijk ook het brein langer gezond houden.
Bron: https://www.neurology.org/doi/10.1212/WNL.0000000000218123