05-06-2024

Spiritualiteit en cardiovasculaire gezondheid

Van 29 mei tot 1 juni organiseerde het Institute for Functional Medicine (IFM) haar jaarlijkse conferentie.1 Dit keer ging het om de vraag: in welke mate kan spiritualiteit bijdragen aan de cardiovasculaire gezondheid?

Het begrip spiritualiteit komt van het Latijnse woord spiritualitas. Het heeft de betekenis van in beweging gezet worden en van gedrevenheid.2 Spiritualiteit verwijst naar een universeel en fundamenteel aspect van het mens-zijn: het zoeken naar zingeving en een moreel kompas voor de omgang met zichzelf en anderen.3 Zo bekeken is spiritualiteit niet het eigendom van welke religie dan ook. Ze kan, maar hoeft niet tot uiting te komen in een religieuze context.

Spirituele coping strategieën als mindfulness, yoga, gebed of het uiten van dankbaarheid kunnen het mentale welzijn verbeteren.1 De vraag is of en wat zij kunnen bijdragen aan het herstel van stress-gerelateerde veranderingen in het cardiovasculaire systeem.

Fysiologische symptomen van stress, waaronder tijdelijke hypertensie (verhoogde bloeddruk) en verhoogde hartslag, dragen bij aan hart- en vaatziekten. Mindfulness en meditatie helpen de stressreactie te verbeteren en hebben daardoor direct invloed op bijvoorbeeld de bloeddruk en de hartslag.1

Het bezoeken van gebedshuizen en het bijwonen van religieuze activiteiten lijkt ook een positieve relatie te hebben op gezondheidsgedrag, namelijk bij het disfunctioneren van het cardiometabole systeem.1 Er blijkt een relatie met betere voedings- en bewegingsroutines, tevens gemotiveerd vanuit het gevoel ergens bij te horen.

Spirituele coping strategieën kunnen invloed hebben op het herstel van een patiënt en het vermogen de ziekte en de daarmee samenhangende stressoren zelf te beheersen.1 Dit blijkt vooral te gelden in tijden van crisis of ziekte. Het gaat hierbij om coping strategieën als muziekluisteren, het lezen van inspirerende teksten, het deelnemen aan gebed, tijd doorbrengen met dierbaren en zich gesteund voelen door de sociale omgeving. Deze interventies hoeven niet noodzakelijkerwijs in een religieuze of spirituele context te worden ingekaderd; het belangrijkste is patiënten te helpen om op een dieper niveau met zichzelf in contact te komen en betekenis te vinden in een activiteit die zij leuk vinden.

Functionele geneeskunde gaat uit van voldoende lichaamsbeweging, de juiste voeding, vitamines, mineralen, antioxidanten, meditatie en slaap, als basis voor gezondheid.4 Het gaat om het achterhalen van de oorzaken achter klachten en die te behandelen met hoofdzakelijk leefstijlveranderingen, waar de reguliere geneeskunde vooral de symptomen bestrijdt met geneesmiddelen.

Functionele geneeskunde erkent het belang van de mentaal-emotioneel-spirituele verbinding met de lichamelijke gezondheid. Het zoeken naar evenwicht tussen die twee vormt de basis van de diagnostiek en behandeling.1 Door te luisteren en het gezondheidsverhaal van een patiënt opnieuw te vertellen, kan de behandelaar helpen om weer verbinding te maken met de eigen zingeving. Het aanpakken van spirituele behoeften kan nieuwe wegen naar genezing voor de patiënt openen.

Afgelopen 31 mei tot en met 1 juni werden er op een conferentie hulpmiddelen en strategieën aangeboden om patiënten te helpen een duurzame levensstijlverandering te bereiken en hun welzijn te verbeteren. Op deze website vind je meer informatie: https://aic.ifm.org/?utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.ifm.org%2F.

Bronnen:

1 Spiritual Needs, Stress, and Cardiovascular Responses | The Institute for Functional Medicine (ifm.org)
2 https://nl.wikipedia.org/wiki/Spiritualiteit
3 Wong, Yuk-Lin Renita & Vinsky, Jana. “Speaking from the Margins: A Critical Reflection on the ‘Spiritual-but-not-Religious’ Discourse in Social Work”. British Journal of Social Work (2009) 39, pp.1343-1359.
4 https://newmedix.nl/functionele-geneeskunde/

Uit dezelfde categorie

Voedingsinterventie verlicht prikkelbare darm

Zweedse onderzoekers vergeleken drie behandelingen bij mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS): een dieet zonder ‘snelle koolhydraten’, een koolhydraatarm en eiwit- en vetrijk dieet, en een medicamenteuze behandeling.1 Klachten namen in alle drie de groepen af,...

Het laatste nieuws

Lekker en ook gezond: Paddenstoelenrisotto

Minimaal twee keer per week paddenstoelen eten lijkt de achteruitgang van het brein (neurodegeneratie) tegen te gaan. Shiitake, haver en gerst bevatten namelijk zogenaamde bèta-glucanen. Dit zijn prebiotische vezels, met een brede werking op zowel een gezond...

Kunst verrijkt gezondheid

Het onderzoek van iPH en LKCA, genaamd ‘Kunst als verwondermiddel’ verkent de waarde van actieve cultuurparticipatie voor de gezondheid in de eerstelijnszorg. Dit initiatief komt voort uit de druk op de Nederlandse gezondheidszorg en het besef dat gezondheid beïnvloed...