Mensen met obstructieve slaapapneu lopen mogelijk een verhoogd risico op de ziekte van Parkinson. Een nieuwe studie suggereert dat vroegtijdig gebruik van CPAP-therapie dit risico kan verlagen. Vooral patiënten die binnen twee jaar na hun diagnose starten met de behandeling, lijken minder vaak parkinson te ontwikkelen.
Verband tussen slaapapneu en parkinson
Obstructieve slaapapneu (OSA) is een veelvoorkomende aandoening waarbij de ademhaling tijdens de slaap herhaaldelijk stopt door een blokkade in de luchtwegen. Dit leidt tot zuurstoftekort en verstoringen in de slaap, wat gevolgen kan hebben voor de hersenen.
Eerder onderzoek heeft al aangetoond dat onbehandelde slaapapneu het risico op hart- en vaatziekten verhoogt. Nu blijkt uit een nieuwe studie dat het mogelijk ook de kans op de ziekte van Parkinson vergroot. De bevindingen worden gepresenteerd op de 77e jaarlijkse bijeenkomst van de American Academy of Neurology, die in april 2025 plaatsvindt.
Groot onderzoek onder veteranen
Onderzoekers analyseerden de medische dossiers van bijna 1,6 miljoen veteranen met slaapapneu en vergeleken die met gegevens van bijna 10 miljoen mensen zonder slaapapneu.
Van de mensen met slaapapneu ontwikkelde 3,4% binnen vijf jaar de ziekte van Parkinson. In de controlegroep lag dat percentage op 3,8%. Hoewel de verschillen klein lijken, bleven ze overeind na correctie voor factoren zoals leeftijd en rookgeschiedenis.
Opvallend was dat vroege CPAP-behandeling mogelijk een beschermend effect had.
Vroege CPAP-gebruikers lijken beter beschermd
CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) is een behandeling waarbij een apparaat via een masker lucht onder druk in de luchtwegen blaast. Dit voorkomt blokkades en zorgt voor een ononderbroken ademhaling tijdens de slaap.
Van de veteranen met slaapapneu gebruikte ongeveer 10% CPAP. De onderzoekers verdeelden hen in twee groepen:
- Mensen die binnen twee jaar na hun slaapapneu-diagnose met CPAP begonnen
- Mensen die pas later of helemaal niet met CPAP startten
De resultaten toonden aan dat mensen die langer dan twee jaar wachtten of geen CPAP gebruikten, bijna even vaak Parkinson kregen als degenen zonder CPAP-behandeling (ongeveer 9 gevallen per 1.000 mensen).
Degenen die binnen twee jaar met CPAP begonnen, hadden echter 2,3 minder gevallen van parkinson per 1.000 mensen. Dit suggereert dat vroege behandeling met CPAP mogelijk het risico op parkinson kan verkleinen.
Wat betekent dit voor de toekomst?
Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, is vervolgonderzoek nodig om de exacte relatie tussen slaapapneu en parkinson beter te begrijpen. Een belangrijk aandachtspunt is dat de studie niet kon controleren of deelnemers hun CPAP-apparaat daadwerkelijk trouw gebruikten.
Experts benadrukken dat slaapapneu een ernstige aandoening is met brede gevolgen voor de gezondheid. Vroege herkenning en behandeling kunnen niet alleen de slaapkwaliteit verbeteren, maar mogelijk ook het risico op neurologische aandoeningen zoals parkinson verlagen.
Bronnen: