29-09-2022

Reptielenbrein bestaat niet, aldus onderzoekers van het Max Planck Instituut

Een nieuwe studie heeft aangetoond dat het concept van een oerbrein dat onze instincten regelt, niet bestaat.

Het idee van het oer- oftewel reptielenbrein ontstond voor het eerst in de jaren 60. Neurowetenschapper Paul MacLean constateerde dat delen van het zoogdierbrein nogal leken op delen van het reptielenbrein. Hij dacht dat hersenen in fasen waren geëvolueerd, nadat het leven naar het land was verhuisd. Eerst ontstond, zo meende MacLean, het reptielenbrein (de basale ganglia), gevolgd door het limbisch systeem: de hippocampus, de amygdala en de hypothalamus. Ten slotte ontstond bij primaten de neocortex.

Neurowetenschappers plaatsen al tientallen jaren kanttekeningen bij dit driedelige model. De hersenen werken niet in afzonderlijke secties die elk een aparte rol spelen. Hersengebieden zijn sterk met elkaar verbonden.

Om dit te bewijzen, analyseerden de Duitse wetenschappers de hersenen van baardagamen (Pogona vitticeps): dit zijn grote hagedissen uit de Australische woestijn. Door moleculaire kenmerken van neuronen in hagedissen en muizen te vergelijken, hoopten de onderzoekers de evolutionaire geschiedenis van reptielen- en zoogdierhersenen te ontrafelen.

Zij onderzochten meer dan 280.000 cellen uit de hersenen van baardagamen en identificeerden 233 verschillende soorten neuronen. Dit resulteerde een basisset van neurontypen met vergelijkbare transcriptomen die zowel voorkomen in zoogdieren als reptielen, ook al evolueerden ze miljoenen jaren los van elkaar. Een transcriptoom omvat alle RNA-moleculen in een cel, een groep cellen, of een organisme, die gerelateerd zijn aan een transcriptie. En een transcriptie is het biologische proces waarbij de nucleotidevolgorde van een stuk DNA wordt overgeschreven naar messenger-RNA (mRNA). In tegenstelling tot het genoom, dat min of meer constant van samenstelling is, kan de samenstelling van het transcriptoom actief wijzigen afhankelijk van ontwikkelingsstadia en invloeden vanuit de omgeving.

Maar, zo bleek, deze neuronen zijn niet beperkt tot een specifiek ‘reptielachtig’ gebied van de hersenen. De meeste hersengebieden hebben zich ontwikkeld tot een mix van voorouderlijke en nieuwere soorten neuronen en dat weerlegt volgens de onderzoekers het idee dat sommige hersengebieden ouder zijn dan andere.

Bron: www.science.org

Uit dezelfde categorie

Meer kennis nodig gezondheidsrisico’s borstimplantaten

Sinds 1962 worden siliconen borstimplantaten (SBI’s) gebruikt. Dit gebeurt zowel voor reconstructie na borstverwijdering als voor cosmetische doeleinden. In Nederland krijgen 25.000 mensen jaarlijks SBI’s, in totaal hebben 200.000 Nederlanders borstimplantaten....

Hoe slaapt Nederland?

Slaaponderzoekers zijn het erover eens; een goede nachtrust is essentieel voor de gezondheid. Hoewel we over het algemeen lang genoeg slapen, zijn we helaas geen goede slapers. Onderzoek heeft aangetoond dat een grote groep Nederlanders slaapproblemen heeft: 63...

Nieuwe generatie anticonceptiemiddelen

Onlangs hebben wetenschappers uit Zweden onderzoek gedaan naar chitosan als alternatief voor hormonale en zaaddodende anticonceptiemiddelen. Reguliere anticonceptiemiddelen kunnen nare bijwerkingen hebben. Zo kunnen hormonale anticonceptiemiddelen ongewenste effecten...

Wintertenen, soms meer dan een kleine ergernis

Sommige mensen hebben het eerder koud dan anderen en vrouwen zijn kouwelijker ‘aangelegd’ dan mannen. Een van de redenen dat vrouwen het voortdurend kou kunnen hebben, is dat zij in rust een lagere stofwisseling hebben. Vrouwen wekken van nature niet zoveel energie op...

Het laatste nieuws

Mensen met een spiritueel geloof leven langer

Een spiritueel geloof houdt je gezond. Mensen met religieuze en spirituele overtuigingen leven vaak langer en hebben minder kans op een depressie of suïcidaal gedrag. Als ze toch ziek worden, zijn hun symptomen vaak niet zo ernstig als bij mensen zonder religieuze...

Bezorgd over dementie? stop met eten van pizza

Waarom krijgen sommige mensen dementie en anderen niet? Voeding is mogelijk een belangrijke factor, en dan vooral de hoeveelheid bewerkt voedsel die we eten. Bij elke 10 procent meer bewerkte voedingsmiddelen en dranken die we binnenkrijgen, neemt het risico op...

Meer kennis nodig gezondheidsrisico’s borstimplantaten

Sinds 1962 worden siliconen borstimplantaten (SBI’s) gebruikt. Dit gebeurt zowel voor reconstructie na borstverwijdering als voor cosmetische doeleinden. In Nederland krijgen 25.000 mensen jaarlijks SBI’s, in totaal hebben 200.000 Nederlanders borstimplantaten....

De helende krachten van kurkuma

Kurkuma: geliefd als smaakstof in Aziatische gerechten. De typische felle geelachtige kleur maakt het kruid daarnaast bekend als kleurstof. Bovendien is dit ‘heilige poeder’ tegenwoordig steeds populairder als supplement, vanwege een verscheidenheid aan...

Hiv-vaccin getest op mensen

Door de ontwikkeling van vaccins sinds de 18e eeuw zijn infectieziekten als het pokkenvirus, hondsdolheid, en een wat recenter voorbeeld polio, tot staan gebracht.[1] Een vaccin stimuleert het afweersysteem om antistoffen aan te maken voor een specifiek...