Een nieuwe studie suggereert dat een lage dosis lithium het geheugenverlies bij ouderen met milde cognitieve achteruitgang kan vertragen. Het effect is sterker bij mensen met amyloïde-beta, een bekend kenmerk van de ziekte van Alzheimer.
Onderzoekers van de Universiteit van Pittsburgh hebben een tweejarige verkennende klinische studie uitgevoerd bij 80 ouderen van 60 jaar en ouder met milde cognitieve achteruitgang (MCI). Zij onderzochten of een lage dosis lithium orale toediening de cognitieve achteruitgang kan afremmen.
Lithium is een stemmingsstabilisator die al decennialang wordt gebruikt bij de behandeling van bipolaire stoornissen. Bij deze studie werden echter veel kleinere doses gebruikt dan bij bipolaire stoornissen gebruikelijk zijn, waardoor het risico op bijwerkingen aanzienlijk lager is.
De deelnemers die dagelijks een lage dosis lithium kregen, behielden hun verbaal geheugen beter dan de groep die een placebo gebruikte. Verbaal geheugen verwijst naar het vermogen woorden en zinnen te onthouden en terug te roepen. Het effect was het sterkst bij deelnemers die positief testten op amyloïde-beta, een eiwit dat vermoedelijk bijdraagt aan de ontwikkeling van Alzheimer.
Het onderzoek is een proof-of-concept, wat betekent dat het nog te vroeg is om lithium als behandeling voor geheugenverlies aan te bevelen. Belangrijke vragen blijven onbeantwoord, zoals de optimale dosis voor hersenbescherming, de duurzaamheid van het effect op lange termijn en welke vormen van cognitieve achteruitgang het meest profiteren.
Lithium kan zijn neuroprotectieve effect uitoefenen via meerdere mechanismen. Zo remt het enzym GSK-3, dat betrokken is bij tau-fosforylering, een proces dat in Alzheimer leidt tot neuronale schade.
Daarnaast beïnvloedt lithium hersenfactoren zoals BDNF, een neurotrofine die de beschadiging van neuronen voorkomt én herstelt. Indirect kan het ook de cognitie ondersteunen door het verbeteren van stemming, slaap en stressreactiviteit.
Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, benadrukken experts dat lithiumgebruik strikt medisch toezicht vereist. De studie was gecontroleerd, met regelmatige bloedcontroles voor nier- en schildklierfunctie. Zelfmedicatie wordt sterk afgeraden.
Bovendien wijzen specialisten erop dat leefstijlveranderingen een bredere en robuustere bescherming bieden voor het brein. Regelmatige lichaamsbeweging, cognitieve stimulatie, gezonde voeding, goede slaap en cardiovasculaire gezondheid hebben bewezen de cognitieve functie te ondersteunen en het risico op dementie te verlagen.
Zelfs als lithium effectief blijkt, zal het waarschijnlijk een aanvulling zijn op gezonde leefstijlkeuzes.
Bron: jamanetwork.com