Een voedingspatroon met dagelijks lijnzaad en minder vet ging bij vijftien mannen samen met een daling van het PSA-gehalte en minder celdeling in goedaardig prostaatweefsel. De kleine Amerikaanse pilotstudie suggereert daarmee dat voeding invloed kan hebben op processen in de prostaat.
De onderzoekers volgden vijftien mannen die vanwege eerdere afwijkende bevindingen opnieuw een prostaatbiopsie zouden krijgen. Zes maanden lang kregen zij het advies dagelijks 30 gram lijnzaad te eten. Tegelijk moesten ze hun vetinname beperken tot minder dan 20 procent van hun totale energie-inname. De studie werd uitgevoerd vanuit het Duke University Medical Center in de Verenigde Staten en verscheen in 2004 in het wetenschappelijke tijdschrift Urology.
Na zes maanden was het gemiddelde PSA-gehalte duidelijk gedaald. PSA staat voor prostaatspecifiek antigeen, een eiwit dat door prostaatcellen wordt gemaakt. Een verhoogde PSA-waarde kan verschillende oorzaken hebben. Naast prostaatkanker kunnen bijvoorbeeld een goedaardige prostaatvergroting en ontstekingen de waarde verhogen.
Bij aanvang bedroeg het gemiddelde PSA 8,47 nanogram per milliliter. Zes maanden later was dat 5,72 nanogram per milliliter. Dat komt neer op een afname van ongeveer 32 procent. Het verschil was statistisch significant, wat betekent dat het in deze onderzoeksgroep waarschijnlijk niet uitsluitend door toeval ontstond.
Ook in het prostaatweefsel zagen de onderzoekers een verandering. Bij dertien deelnemers kon na zes maanden opnieuw een biopsie worden uitgevoerd. Bij twee mannen gebeurde dit niet omdat hun PSA-waarde inmiddels was genormaliseerd.
In de beschikbare weefselmonsters bepaalden de onderzoekers hoe snel cellen in goedaardig prostaatweefsel zich vermenigvuldigden. Hiervoor gebruikten ze MIB-1, een laboratoriummethode waarmee delende cellen zichtbaar kunnen worden gemaakt. De gemeten mate van celdeling daalde gedurende de onderzoeksperiode statistisch significant.
Daarnaast nam het gemiddelde cholesterolgehalte af. Dit daalde van 241,1 naar 213,3 milligram per deciliter. Het totale testosterongehalte veranderde daarentegen niet aantoonbaar. Dat suggereert dat de waargenomen veranderingen in PSA en prostaatweefsel niet gepaard gingen met een duidelijke verandering van het totale testosteron in het bloed.
De onderzoekers wilden vooral weten of een dergelijk voedingspatroon invloed kon hebben op goedaardig prostaatweefsel. Eerder onderzoek had namelijk aanwijzingen opgeleverd dat een combinatie van lijnzaad en een vetarm voedingspatroon mogelijk invloed heeft op prostaatkankercellen. Lijnzaad bevat onder meer lignanen. Dit zijn plantaardige stoffen die na omzetting door darmbacteriën biologisch actieve verbindingen vormen.
1Urology, 2004; 63: 900-904