Een gezond plantaardig dieet kan het risico op de ziekte van Alzheimer verlagen, zelfs wanneer mensen er pas later in het leven mee beginnen. Ongezonde plantaardige voeding lijkt het risico juist te verhogen, blijkt uit grootschalig onderzoek onder bijna 93.000 volwassenen.
Een dieet met veel plantaardige producten kan gunstig zijn voor de hersenen. Dat blijkt uit een nieuwe studie in het tijdschrift Neurology. Onderzoekers volgden bijna 93.000 volwassenen met een gemiddelde leeftijd van 59 jaar. De deelnemers kwamen uit verschillende bevolkingsgroepen en werden ruim elf jaar gevolgd.
Aan het begin van het onderzoek vulden deelnemers vragenlijsten in over hun eetpatroon. De onderzoekers maakten daarbij onderscheid tussen gezonde en ongezonde plantaardige voeding. Gezonde keuzes zijn bijvoorbeeld groente, fruit, volkoren granen, peulvruchten, noten en zaden. Ongezonde varianten zijn sterk bewerkte producten, gefrituurd eten en voeding met veel suiker of zout.
De resultaten laten duidelijke verschillen zien. Mensen die de meeste gezonde plantaardige voeding aten, hadden een 12 procent lager risico op dementie. Wanneer specifiek werd gekeken naar de kwaliteit van het dieet, bleek het effect subtieler maar nog steeds relevant. De groep met de gezondste voeding had 7 procent minder risico. De groep met de meest ongezonde plantaardige voeding had juist 6 procent meer risico op dementie.
Opvallend is dat veranderingen in eetpatroon ook invloed hadden. In een subgroep die tien jaar werd gevolgd, zagen onderzoekers dat een verslechtering van het dieet het risico op dementie met 25 procent verhoogde. Mensen die hun eetpatroon juist verbeterden, verlaagden hun risico met 11 procent. Dit effect werd gezien bij zowel jongere als oudere deelnemers.
Dat laatste is belangrijk. Veel mensen denken dat aanpassingen op latere leeftijd weinig zin hebben. Dit onderzoek suggereert dat het nooit te laat is om gezonder te eten. Zelfs kleine veranderingen kunnen mogelijk bijdragen aan een lager risico op de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie.
Volgens de onderzoekers speelt vooral de kwaliteit van plantaardige voeding een rol. Niet alle plantaardige producten zijn automatisch gezond. Sterk bewerkte voedingsmiddelen kunnen ontstekingen en stofwisselingsproblemen bevorderen. Dit kan uiteindelijk schadelijk zijn voor zowel hart als hersenen.
Het onderzoek is observationeel van aard. Dat betekent dat het verbanden laat zien, maar geen direct oorzakelijk verband bewijst. Toch sluiten de resultaten aan bij eerdere studies die voeding koppelen aan hersengezondheid.
Voor de praktijk betekent dit dat voedingsadvies meer nuance nodig heeft. Niet alleen ‘meer plantaardig eten’ is belangrijk, maar vooral ‘beter plantaardig eten’. Dat kan bestaan uit meer verse, onbewerkte producten en minder bewerkte alternatieven.
Vervolgonderzoek moet uitwijzen welke specifieke voedingsaanpassingen het meeste effect hebben en hoe deze samenhangen met andere risicofactoren.
Gezonde keuzes op het bord kunnen dus een verschil maken voor het brein, ongeacht de leeftijd waarop iemand begint.
Bron: https://www.neurology.org/doi/10.1212/WNL.0000000000214916