In plaats van plastic rietjes gebruiken we steeds vaker de papieren variant. Denk maar eens aan de rietjes van drinkpakjes, in de horeca en misschien heb je ze thuis ook wel liggen. Uit recent gepubliceerd onderzoek blijkt echter dat achttien van de twintig soorten papieren rietjes PFAS bevatten. [1]
PFAS (per- en polyfluoroalkylstoffen) worden ook wel ‘forever chemicals’ genoemd. Het is een grote familie van meer dan 12.000 verschillende chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt, niet van nature voorkomen en schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. De stoffen breken niet tot nauwelijks af, waardoor ze eeuwig blijven bestaan en ophopen in mens, dier en milieu. PFAS worden gebruikt in verschillende industriële toepassingen en hebben de eigenschap om producten water-, vet- en vuilafstotend te maken.
PFAS in plantaardig materiaal
Het onderzoek naar PFAS in rietjes werd uitgevoerd door de Taylor & Francis Group en de resultaten ervan werden gepubliceerd in Food Additives and Contaminants. Voor het onderzoek werden 39 verschillende merken rietjes onderzocht, gemaakt van vijf materialen: papier, bamboe, glas, roestvrij staal en plastic. De rietjes waren afkomstig uit winkels, supermarkten en fastfoodrestaurants in België.
De rietjes werden twee keer uitgebreid geanalyseerd op 29 verschillende PFAS-verbindingen. Van alle rietjes bevatte 69% PFAS. Vooral in rietjes van plantaardig materiaal, zoals papier en bamboe, werden PFAS aangetroffen.
PFAS-vrije rietjes
In bijna alle soorten rietjes uit het onderzoek bleken PFAS aanwezig te zijn, behalve in de rietjes van roestvrij staal. Aan de website Packaging Insights vertelt auteur van het onderzoek Thimo Groffen: ‘Op basis van onze bevindingen leken de roestvrijstalen rietjes PFAS-vrij te zijn – of in ieder geval vrij van de 29 PFAS die we in ons onderzoek hebben onderzocht. Hoewel het misschien lastig te implementeren is in alle sectoren (restaurants bijvoorbeeld) vanwege de hygiëne en de kosten, kan het een nuttige oplossing zijn voor mensen en kinderen die vaak rietjes gebruiken.’
Oorzaak onbekend
De onderzoekers concluderen dat ‘“milieuvriendelijke” plantaardige rietjes niet noodzakelijkerwijs een duurzamer alternatief voor plastic rietjes zijn, omdat ze kunnen worden beschouwd als een extra blootstelling aan PFAS bij mens en milieu’. Hoe de PFAS precies in de rietjes terechtkomen weten de onderzoekers niet precies; de stoffen kunnen volgens hen opzettelijk aan het product worden toegevoegd om deze waterafstotend te maken of in de materialen terechtkomen tijdens recyclingprocedures.
Bronnen:
1 https://www.packaginginsights.com/news/forever-chemicals-found-in-paper-straws-but-still-regarded-as-the-right-solution.html
2 https://doi.org/10.1080/19440049.2023.2240908