Nieuw onderzoek suggereert dat het parkinsoneiwit alpha-synucleïne de ziekte van Alzheimer bij vrouwen kan versnellen. Vrouwen met dit eiwit in hun hersenen vertonen een 20 keer snellere ophoping van tau, het belangrijkste eiwit dat alzheimerprogressie aandrijft, vergeleken met mannen.
Alzheimer is een progressieve hersenziekte die geheugen, denken en dagelijkse functies aantast. Hoewel er geen genezing is, kunnen medicijnen zoals cholinesteraseremmers en memantine symptomen vertragen. Nieuwe immunotherapieën richten zich op de vermindering van plaques in vroege stadia van de ziekte.
Parkinson is eveneens een progressieve hersenziekte, maar met bewegingsproblemen zoals tremoren en stijfheid. Beide ziekten vertonen een abnormale ophoping van eiwitten in de hersenen: tau bij alzheimer en alpha-synucleïne bij parkinson. Wetenschappers onderzochten of het parkinsoneiwit ook de voortgang van alzheimer beïnvloedt.
De studie van de Mayo Clinic analyseerde 415 oudere volwassenen, variërend van cognitief gezond tot lichte cognitieve stoornis of dementie. Via hersenvochtmetingen en hersenscans bepaalden onderzoekers de niveaus van alpha-synucleïne en tau. De gegevens besloegen de periode 2015–2023, met een gemiddelde follow-up van 1,23 jaar.
Ongeveer 21,5% van de mannen testte positief op misvormd alpha-synucleïne, tegen 12% van de vrouwen. Ondanks het lagere percentage bij vrouwen, had het eiwit een veel sterker effect op hen. Vrouwen met positieve alpha-synucleïne-waarden ontwikkelden tau 20 keer sneller dan mannen met vergelijkbare eiwitniveaus. Dit suggereert dat alpha-synucleïne als versneller van alzheimer bij vrouwen kan functioneren en mogelijk verklaart waarom vrouwen bijna twee derde van alle alzheimergevallen in de VS uitmaken.
De onderzoekers benadrukken dat de steekproef van vrouwen met alpha-synucleïne relatief klein is en dat vervolgonderzoek nodig is. Als deze bevindingen bevestigd worden, zouden therapieën die zowel alzheimer- als parkinsonpathologieën aanpakken, nieuwe behandelingsmogelijkheden kunnen bieden.
Specialisten wijzen erop dat deze resultaten een betere biologische verklaring voor alzheimer bij vrouwen vormen dan alleen epidemiologische observaties. Hoewel de huidige behandeling voor mannen en vrouwen gelijk blijft, opent dit onderzoek de weg naar meer gerichte strategieën op basis van geslacht en gecombineerde eiwitafwijkingen.
Bron: jamanetwork.com