De overgang kan een cruciaal moment zijn voor de gezondheid van het hart. Vrouwen in de perimenopauze blijken namelijk twee keer zo vaak een slechte cardiovasculaire gezondheid te hebben als vrouwen vóór de overgang. Vooral voeding scoort opvallend laag.
Dat blijkt uit een nieuwe studie in het Journal of the American Heart Association. Onderzoekers analyseerden gezondheidsgegevens van ruim 9.200 vrouwen tussen 18 en 80 jaar uit de Amerikaanse National Health and Nutrition Examination Survey.
De deelnemers werden verdeeld in drie groepen: vrouwen vóór de overgang, vrouwen in de perimenopauze en vrouwen na de menopauze. De gemiddelde leeftijd van de perimenopauzale groep lag rond 50 jaar.
De onderzoekers bekeken hoe goed vrouwen voldeden aan de zogenoemde Life’s Essential 8 van de American Heart Association. Dat zijn acht belangrijke factoren voor een gezond hart, waaronder voeding, beweging, gewicht, slaap, bloeddruk en stoppen met roken.
Vooral vrouwen in de overgang scoorden slechter dan verwacht. Zij hadden twee keer zoveel kans op een lage algemene hartgezondheidsscore vergeleken met vrouwen die nog regelmatig menstrueren.
Volgens de onderzoekers komt dat waarschijnlijk door hormonale veranderingen die tijdens de overgang plaatsvinden. De daling van oestrogeen beïnvloedt onder meer de vetstofwisseling, insulinegevoeligheid en werking van bloedvaten. Daardoor stijgt het risico op hoge bloeddruk, diabetes en slagaderverkalking.
Veel vrouwen merken tijdens de overgang bovendien dat afvallen moeilijker wordt, de slaap verslechtert en de energie afneemt. Toch wordt hartgezondheid in deze levensfase nog vaak onvoldoende besproken.
De onderzoekers noemen de perimenopauze daarom een belangrijk “venster van gelegenheid” om gezondheidsproblemen later in het leven te voorkomen. Juist in deze overgangsperiode kunnen leefstijlveranderingen mogelijk veel effect hebben.
Voeding blijkt daarbij een belangrijke factor. Vooral het voedingspatroon van vrouwen in de overgang scoorde laag. Deskundigen adviseren daarom niet om minder te eten, maar juist slimmer en voedzamer.
Aanbevolen worden onder meer groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten en voeding rijk aan omega 3-vetzuren, zoals zalm, walnoten en lijnzaad. Ook gefermenteerde producten zoals yoghurt, kefir en kimchi kunnen gunstig zijn voor de darmgezondheid en stofwisseling.
Daarnaast blijven voldoende beweging, goede slaap en krachttraining belangrijk om spiermassa en botsterkte te behouden. Regelmatige lichaamsbeweging helpt bovendien om bloeddruk en cholesterol onder controle te houden.
Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd nog altijd de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen. Ongeveer dertig procent van alle vrouwelijke sterfgevallen hangt ermee samen.
Volgens de onderzoekers zou cardiovasculaire screening daarom eerder moeten starten, nog vóór de menopauze volledig is ingezet. Vroege aandacht voor leefstijl en risicofactoren kan mogelijk ernstige aandoeningen zoals hartinfarcten, beroertes en nierschade helpen voorkomen.
De overgang blijkt daarmee niet alleen een hormonale verandering, maar ook een belangrijk moment om de gezondheid van het hart extra serieus te nemen.
Bron: https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/JAHA.125.046898