De Amerikaanse overheid trekt 176 miljoen dollar uit voor de ontwikkeling van een nieuw mRNA-vaccin tegen vogelgriep. Dit komt op het moment dat het virus zich verspreidt onder melkkoeien in het land. Moderna krijgt de financiering om een vaccin te ontwikkelen dat flexibel kan worden aangepast aan nieuwe virusvarianten.
Snelle aanpassing mogelijk bij nieuwe uitbraken
Het vaccin, dat Moderna ontwikkelt, bevindt zich nog in een vroege fase. Op zijn vroegst zal het pas volgend jaar beschikbaar zijn, verklaarde een functionaris van het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid. Fase drie van de klinische proeven, waarbij het vaccin op grote schaal wordt getest, staat gepland voor 2025.
Dit vaccin richt zich op de H5N1-variant van de vogelgriep. De mRNA-technologie maakt het mogelijk om snel aanpassingen te doen als het virus muteert. Dat is een belangrijke eigenschap, aangezien virussen zoals griep snel kunnen veranderen en nieuwe varianten kunnen ontstaan.
Kans op menselijke besmetting nog klein, maar risico blijft
Op dit moment is er geen bewijs dat de H5N1-variant zich makkelijk van mens op mens verspreidt. Toch blijven wetenschappers waakzaam. Hoe langer het virus circuleert onder zoogdieren, hoe groter de kans op mutaties die menselijke overdracht wél mogelijk maken.
Sinds de uitbraak in maart worden in de VS meer dan 780 mensen, die in contact zijn geweest met besmette koeien, nauwlettend gevolgd. Van hen zijn 53 getest op vogelgriep, en drie bleken positief. Alle drie herstelden volledig en hadden slechts milde klachten.
Traditionele vaccins al beschikbaar
Naast het Moderna-vaccin heeft de Amerikaanse overheid al 4,8 miljoen doses van een traditioneel vogelgriepvaccin in opslag. Dit vaccin kan vanaf juli worden ingezet, mits de FDA (de Amerikaanse toezichthouder op geneesmiddelen) toestemming geeft. De overheid wil verschillende vaccinopties beschikbaar hebben, zodat snel gereageerd kan worden op een mogelijke uitbraak.
Toch klinkt er ook kritiek. Sommige deskundigen vinden dat de overheid niet snel genoeg handelt. Volgens een epidemioloog van het Johns Hopkins Center for Health Security is de verspreiding van vogelgriep onder landbouwdieren ongekend en een reden om proactiever te handelen.
Nederland neemt ook maatregelen
Ook in Nederland wordt de situatie nauwlettend in de gaten gehouden. Pluimveehouders moeten bij verdenking van vogelgriep direct melding maken bij het RIVM. Bij een uitbraak worden getroffen bedrijven ontruimd. Via een interactieve kaart kunnen burgers zien waar vogelgriep is vastgesteld.
Daarnaast is er in Nederland een traditioneel vogelgriepvaccin goedgekeurd, al is het nog niet breed ingezet. De overheid heeft 51.000 doses ingekocht en verwacht dat meerdere EU-landen zullen deelnemen aan de gezamenlijke aankoop.
Of grootschalige vaccinatie nodig wordt, hangt af van hoe het virus zich ontwikkelt. Voorlopig blijven de besmettingen beperkt tot mensen met intensief contact met dieren. Wel is er capaciteit gereserveerd om de productie snel op te schalen, mocht dat nodig zijn.
Bronnen:
https://eenvandaag.avrotros.nl/item/moeten-we-gevaccineerd-worden-tegen-vogelgriep-nu-daar-een-vaccin-voor-is-we-hebben-geleerd-van-covid-19/
https://www.cidrap.umn.edu/avian-influenza-bird-flu/hhs-awards-590-million-moderna-develop-mrna-vaccines-against-pandemic-flu