Recent onderzoek toont aan dat gliacellen een belangrijke rol spelen bij de productie van amyloïde bèta, een eiwit dat in verband wordt gebracht met de ziekte van Alzheimer. Deze ontdekking, gedaan door wetenschappers van het Max Planck Instituut, daagt bestaande opvattingen uit en kan leiden tot nieuwe behandelmethoden voor de ziekte. Hoewel Alzheimer nog steeds ongeneeslijk is, bieden deze bevindingen hoop op therapieën die de vorming van plaques kunnen vertragen en de progressie van de ziekte in een vroeg stadium kunnen afremmen.
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie en treft wereldwijd miljoenen mensen. De ziekte wordt in verband gebracht met de ophoping van het eiwit bèta-amyloïde, dat zich in onoplosbare clusters tussen neuronen nestelt en schade veroorzaakt. Tot voor kort werd aangenomen dat alleen neuronen verantwoordelijk waren voor de productie van dit eiwit. Echter, onderzoekers van het Max Planck Instituut ontdekten dat ook gliacellen, specifiek oligodendrocyten, amyloïde bèta produceren en bijdragen aan de plaquevorming.
In experimenten waarbij de enzymatische activiteit van BACE1 – een sleutel in de productie van amyloïde bèta – werd uitgeschakeld in zowel neuronen als oligodendrocyten bij muizen, werd aangetoond dat oligodendrocyten zonder BACE1 ongeveer 30% minder plaques vormden. Bij neuronen leidde het verwijderen van het BACE1-gen tot een afname van meer dan 95% in plaquevorming. Deze bevindingen suggereren dat het remmen van BACE1 in een vroeg stadium de vorming van plaques kan vertragen, wat mogelijk een nieuwe richting voor de behandeling van Alzheimer kan bieden.
Door deze nieuwe inzichten is het wellicht mogelijk om behandelingen te ontwikkelen die zich richten op zowel gliacellen als neuronen, wat een bredere aanpak van de ziekte kan bevorderen.
Bronnen:
- https://doi.org/10.1038/s41593-023-01388-7
- https://www.medicalnewstoday.com/articles/study-challenges-current-views-about-toxic-plaque-formation-in-alzheimers#BACE1-inhibition-uncovers-key-role-in-amyloid-plaque-formation
Meer uitleg
Gliacellen zijn ondersteunende cellen in het zenuwstelsel die verschillende functies vervullen, zoals het ondersteunen van neuronen, het handhaven van de homeostase, het vormen van myeline (de beschermende laag rond zenuwuitlopers), en het bijdragen aan de afweer van het zenuwstelsel. Er zijn verschillende soorten gliacellen, waaronder oligodendrocyten, astrocyten, en microglia. Oligodendrocyten zijn verantwoordelijk voor de productie van myeline in het centrale zenuwstelsel, wat essentieel is voor een snelle en efficiënte geleiding van zenuwimpulsen