Bacteriën uit de mond en keel kunnen een rol spelen bij het ontstaan van een hartaanval, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Dit biedt een onverwachte schakel tussen mondgezondheid en hartziekten.
Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak. In 2022 overleden bijna 20 miljoen mensen, waarvan 85% door beroerte of hartaanval. Een hartaanval – medisch bekend als een myocardinfarct – treedt op wanneer een kransslagader verstopt raakt, vaak door een bloedstolsel of opgehoopt vet en cholesterol (atherosclerose).
Wetenschappers hebben nu aanwijzingen gevonden dat bepaalde bacteriën uit de mond en keel betrokken kunnen zijn bij dit proces. In het onderzoek, gepubliceerd in het Journal of the American Heart Association, analyseerden onderzoekers weefsel uit kransslagaders van mensen die plotseling overleden aan een hartstilstand en van patiënten die een operatie ondergingen om slagaderverkalking te verwijderen.
Daarbij ontdekten zij dat de bacteriegroep viridans streptokokken opvallend vaak aanwezig was in de plaques. Deze bacteriën komen normaal voor in speeksel en tandplak en spelen een rol bij de vorming van het tandheelkundige biofilm, de kleverige laag die op tanden ontstaat.
Volgens de onderzoekers kan dit biofilm in de slagaders veranderingen ondergaan. Wanneer bacteriën zich daar vermenigvuldigen en vrijkomen, veroorzaken ze ontstekingen. Dat kan leiden tot scheuren in de plaque, waardoor een bloedstolsel ontstaat en een hartaanval kan volgen. Er zijn zelfs aanwijzingen dat verkalking van bacteriële biofilms, zoals bij tandsteen, mogelijk verband houdt met verkalkingen in de kransslagaders.
Hoewel het idee dat infecties bijdragen aan hartziekten al langer bestaat, werd het jaren geleden terzijde geschoven, omdat antibiotica geen beschermend effect bleken te hebben. Dankzij moderne technieken kan bacterieel DNA nu echter veel nauwkeuriger worden opgespoord, waardoor de hypothese opnieuw aandacht krijgt.
Toch waarschuwen deskundigen voor te snelle conclusies. De aanwezigheid van bacteriën in plaques betekent niet automatisch dat zij de directe oorzaak zijn van een hartaanval. Het kan ook een gevolg zijn van ontstekingsprocessen die al gaande waren. Wat wel duidelijk is: ontsteking speelt een centrale rol bij het ontstaan van hart- en vaatziekten.
Voorlopig hoeven mensen zich geen zorgen te maken over streptococcus viridans zelf. Deze bacterie maakt normaal deel uit van een gezond mondmilieu en wordt pas gevaarlijk wanneer ze via wondjes of tandinfecties in de bloedbaan belanden. Goede mondhygiëne en tijdige behandeling van tandproblemen blijven daarom belangrijk. Hoe groot de rol van mondbacteriën werkelijk is bij hartaanvallen, moet vervolgonderzoek uitwijzen.
Wie zijn mondgezondheid serieus neemt, beschermt mogelijk niet alleen zijn tanden maar ook zijn hart.
Bronnen:
www.ahajournals.org
pmc.ncbi