Het opsporen van humaan papillomavirus (HPV) is een belangrijk onderdeel van het voorkomen van baarmoederhalskanker. HPV-infecties zijn vaak asymptomatisch, maar bepaalde hoogrisico-strains kunnen leiden tot cellulaire afwijkingen en uiteindelijk kanker. Routine-screening is cruciaal, maar veel mensen mijden controles vanwege ongemak, schaamte of eerdere negatieve ervaringen.
Een nieuwe studie, gepubliceerd in The British Medical Journal (BMJ), onderzocht of menstruatiebloed kan dienen als alternatief voor door een arts afgenomen uitstrijkjes. Ruim 3.000 vrouwen van 20 tot 54 jaar uit in Hubei, China, namen deel. Zij kwamen zowel uit de stad als van het platteland. Elke deelnemer leverde drie monsters: menstruatiebloed en twee cervixmonsters afgenomen door een arts.
De resultaten tonen aan dat de gevoeligheid van HPV-detectie in menstruatiebloed 94,7% was, iets hoger dan de 92,1% bij cervixmonsters. De specificiteit lag iets lager (89,1% versus 90%). Beide methoden hadden een negatieve voorspellende waarde van 99,9%, wat betekent dat een negatieve test betrouwbaar uitsluit dat een hooggradige afwijking aanwezig is. Positieve voorspellende waarden en verwijzingspercentages voor vervolgonderzoek waren vergelijkbaar.
Deze bevindingen suggereren dat menstruatiebloed een effectief en niet-invasief alternatief kan zijn, met vergelijkbare diagnostische prestaties als traditionele uitstrijkjes. Zelfafname tijdens de menstruatie kan barrières verlagen en deelname aan screeningsprogramma’s verhogen, vooral bij mensen die terughoudend zijn vanwege ongemak, schaamte of culturele factoren.
Specialisten benadrukken dat deze methode een aanvulling kan zijn op bestaande zelfafnamemogelijkheden, bijvoorbeeld thuis via een postpakket. Het is discreet, vereist geen inwendig onderzoek en kan mogelijk worden geïntegreerd met mobiele apps voor testuitslagen en advies.
Belangrijk is dat deze bevindingen voorlopig observationeel zijn. Verdere studies met grotere, diverse populaties zijn nodig om de effectiviteit in de praktijk te bevestigen. Bovendien is deze methode alleen toepasbaar bij mensen met regelmatige menstruatie en minder geschikt voor postmenopauzale vrouwen of mensen met onregelmatige cycli.