Mannen lopen een groter risico op darmkanker (1 op 12) dan vrouwen (1 op 15). Toch doen minder mannen dan vrouwen (65 versus 71%) mee aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. Onderzoeksbureau Flycatcher zocht in opdracht van de Maag Lever Darm Stichting uit hoe dat komt.1
Elk jaar krijgen ongeveer 12.000 mensen darmkanker. Het bevolkingsonderzoek is bedoeld om darmkanker zo vroeg mogelijk te ontdekken, nog voordat mensen klachten hebben.2 Dat maakt de kans op een succesvolle behandeling groter. Bij het bevolkingsonderzoek wordt gekeken of er bloed in de ontlasting zit. Dat kan namelijk te maken hebben met poliepen en darmkanker. Darmkanker begint als een poliep in de dikke darm. De meeste poliepen zijn onschuldig, maar in sommige ontstaat darmkanker. Van poliepen merken mensen meestal niets.
Het bevolkingsonderzoek darmkanker bestaat uit een ontlastingstest die je zelf thuis kunt doen.2 Mannen en vrouwen van 55 tot en met 75 jaar ontvangen elke 2 jaar een uitnodiging voor deelname. Die uitnodiging bestaat uit een paarse envelop met daarin een buisje met vloeistof. Aan de dop van het buisje zit een staafje waarmee je in de ontlasting prikt om het vervolgens weer in het buisje te stoppen en in de bijgesloten retourenvelop te verzenden naar een laboratorium. Daar wordt onderzocht of er bloed in de ontlasting zit. Binnen 10 werkdagen ontvang je de uitslag per brief. Als er bloed wordt gevonden, is vervolgonderzoek nodig: een inwendig kijkonderzoek van de dikke darm.
In 2022 ontvingen in totaal 2.102.881 mensen een paarse envelop op de mat.3 Van deze mensen stuurden 1.439.396 (68%) de ontlastingtest in de retourenvelop naar het laboratorium. Bij 67.943 mensen leidde dit tot vervolgonderzoek. 95% van de mensen kon na het vervolgonderzoek gerustgesteld weer naar huis. Er was geen afwijking gevonden. Van de 5% bij wie wel een diagnose werd gesteld, bleek het in de meeste gevallen (87%) om een voorstadium van darmkanker te gaan, en dus goed behandelbaar te zijn.
De Maag Lever Darm Stichting wilde dan ook weten hoe het kan dat dit bevolkingsonderzoek met minimale inspanning toch zoveel mannen weerhoudt van deelname. Uit het onderzoek van Flycatcher onder 1000 mannen bleek dat een deel van de mannen niet meedoet omdat zij opzien tegen een vervolgonderzoek.1 Ook vinden ze de ontlastingstest te veel gedoe of zijn ze bang voor een slechte uitslag. Bij 34% van de niet-deelnemers is niet bekend dat het bevolkingsonderzoek behalve darmkanker ook poliepen opspoort, die zich pas later tot darmkanker kunnen ontwikkelen. Een ruime meerderheid (59%) weet ook niet dat het bevolkingsonderzoek om deze reden elke jaar twee jaar moet worden herhaald. Wie elke twee jaar meedoet, heeft een grotere kans dat de poliepen worden ontdekt.
Bronnen:
1 https://www.mlds.nl/nieuws/darmkanker-mannen-mijden-bevolkingsonderzoek-vanwege-angst-gedoe-of-coloscopie/#:~:text=Darmkanker%3A%20mannen%20mijden%20bevolkingsonderzoek%20vanwege%20angst%2C%20gedoe%20of%20coloscopie,-1%20maart%202024&text=Twee%20derde%20van%20de%20mannen,of%20wil%20het%20niet%20weten.
2 https://www.bevolkingsonderzoeknederland.nl/darmkanker/
3 https://www.bevolkingsonderzoeknederland.nl/bewezen-effectief/#darmkanker