Mensen met een laag LDL-cholesterol blijken een duidelijk hogere kans te hebben op type 2/diabetes. Deze verhoging treedt vooral op bij LDL-waarden onder 84 mg/dL en lijkt grotendeels onafhankelijk van het gebruik van statines.
Statines vergroten de kans op type 2/diabetes, maar het mechanisme erachter is nooit goed verklaard. Een grote Italiaanse bevolkingsstudie biedt nu nieuw inzicht. Onderzoekers volgden 13.674 volwassenen zonder diabetes of hart- en vaatziekten voor gemiddeld bijna zes jaar. Zij bekeken of de hoogte van het LDL-cholesterol samenhangt met het ontstaan van type 2/diabetes, en wat de rol van statinegebruik daarbij is.
De onderzoekers zagen een opvallend patroon. Hoe lager het LDL-cholesterol, hoe groter de kans op het ontwikkelen van diabetes. Mensen met een LDL-waarde onder 84 mg/dL hadden de hoogste risico’s. In de groep met een LDL-waarde boven 131 mg/dL trad juist de laagste incidentie op. Dit verband bleef bestaan na correctie voor belangrijke risicofactoren zoals leeftijd, BMI, bloeddruk en nuchtere glucose.
Meer dan de helft van de deelnemers gebruikte statines. Zoals verwacht kregen statinegebruikers vaker diabetes. Maar in de drie laagste LDL-groepen veranderde statinetherapie de relatie tussen LDL en diabetes nauwelijks. Alleen bij mensen met zeer hoge LDL-waarden (≥131 mg/dL) verhoogde statinegebruik het risico sterker dan bij niet-gebruikers. Volgens de onderzoekers wijst dit erop dat het verhoogde risico bij lage LDL-waarden niet simpelweg door statines wordt veroorzaakt.
Het onderzoek bevestigt daarmee eerder genetisch bewijs. Variaties in genen die LDL-cholesterol verlagen, zoals HMGCR of NPC1L1, blijken namelijk ook de kans op diabetes te verhogen. Mogelijk speelt de manier waarop cholesterol door cellen wordt opgenomen of verwerkt een rol. Vooral de functie van de LDL-receptor en het effect op de alvleesklier komt in beeld, omdat verhoogde cholesterolopname schadelijk kan zijn voor bètacellen die insuline produceren.
De studie heeft beperkingen. Zo ontbreekt informatie over statinedoseringen en veranderingen in leefstijl. Toch is de kracht van dit onderzoek dat het is uitgevoerd in een representatieve eerstelijnspopulatie, waardoor de resultaten goed toepasbaar zijn op de algemene bevolking.
De bevindingen suggereren dat LDL-cholesterol zelf mogelijk een bruikbare marker is voor het inschatten van diabetesrisico. Dat kan huisartsen en specialisten helpen om patiënten gerichter te volgen, zeker wanneer het LDL-cholesterol laag is, met of zonder statinebehandeling.
Wie zijn LDL-waarde kent, kan samen met de arts bespreken welke aanpak het beste past bij het persoonlijke risico op diabetes.
Bron: springer.com