04-11-2018

Kruid van de week: Mentha x piperita

Vandaag de dag neemt in het Westen de interesse in de medicinale plant toe. Acht weken lang brengen we een medicinale plant en zijn geneeskracht onder de aandacht. Zo bespraken we eerder al de heemst, sint-janskruid en hop. Deze week is het de beurt aan de Mentha x piperita, ook wel pepermunt.

Er komen zo’n vierhonderdduizend aardplanten voor op de wereld. Hiervan hebben 35.500 soorten een medicinale werking. Voor de twintigste eeuw waren medicinale planten de belangrijkste leveranciers van geneesmiddelen in de westerse geneeskunde. Zo ook pepermunt, een geurig, rechtstandig, winterhard en overblijvend kruid. De van oorsprong Europese plant is een hybride van de Mentha aquatica (watermunt) en de Mentha spicata (aarmunt of groene munt). De bladeren van de Mentha x piperita ruiken naar munt en de bloemen zijn lichtpaars. Alle bovengrondse delen van de pepermunt worden gebruikt in de kruidengeneeskunde.

Mythologie

Voor de benaming van de plant moeten we de Griekse mythologie in duiken. De nymf Minthe werd door de jaloerse koningin Persephone in een plant veranderd. Het woord ‘munt’ is afkomstig van deze legende. Het kruid heeft een behoorlijke geschiedenis. Het werd al in het oude Egypte gebruikt en is beschreven in Ierse medische teksten uit de dertiende eeuw.

Traditionele toepassing

In de loop van de tijd werd de plant steeds bekender. In de achttiende eeuw werd pepermunt beschouwd als middel tegen koliek, winderigheid en indigestie. Ook werd geloofd dat het hielp tegen diarree, misselijkheid en overgeven. Het werd zelfs gebruikt als medicijn tegen cholera. Ook werd de plant ingezet tegen nerveuze aandoeningen, hartkloppingen en hysterie.

Tegenwoordig kunnen capsules met pepermuntolie worden gekocht om de symptomen van het prikkelbare-darmsyndroom te bestrijden. In de etherische olie van pepermunt zit onder andere menthol. Deze stof is soms terug te vinden in neussprays en inhalers tegen een verstopte neus. Ook wordt in zalven en crèmes tegen jeuk wel eens gebruik gemaakt van menthol.

Groene munt

Dat de pepermunt een hybride is van de Mentha spicata, ofwel groene munt, betekent niet dat de planten dezelfde medicinale werking hebben. Zo is groene munt volgens kruidkundige John Gerard goed tegen waterende ogen en allerhande uitbraken op het hoofd en zweren. Ook werd groene munt traditioneel gebruikt om het geheugen te verbeteren, als gorgelmiddel bij een branderig gevoel in de mond en om kloofjes in de handen te genezen. Daarnaast is ontdekt dat de etherische olie uit de bladeren antibacteriële en schimmelwerende eigenschappen heeft.

Botanisch Handboek Medicinale Planten van Monique Simmonds, Melanie-Jayne Howes en Jason Irving, KNNV Uitgeverij, ISBN 97890950116633

Uit dezelfde categorie

Kunst verrijkt gezondheid

Het onderzoek van iPH en LKCA, genaamd ‘Kunst als verwondermiddel’ verkent de waarde van actieve cultuurparticipatie voor de gezondheid in de eerstelijnszorg. Dit initiatief komt voort uit de druk op de Nederlandse gezondheidszorg en het besef dat gezondheid beïnvloed...

Zeegeluiden en ‘zeespray’ zijn heilzaam

Niet iedereen beseft het, maar er vindt wetenschappelijk onderzoek plaats naar de heilzame werking van zee en strand. Ook in Europa, onder meer onder de vlag van BlueHealth. Dit onderzoeksinitiatief werd opgestart in 2016 en kijkt vooral naar hoe waterrijke omgevingen...

Het laatste nieuws

Wandelen werkt: Minder zitten en in beweging

Ivonne Pappot is Mindful Walk-instructeur. Mindful Walk is een combinatie van wandelen, mindfulness en ademhalingstechnieken. Voor Medisch Dossier schreef Ivonne een reeks columns over waarom wandelen werkt. Dit is het eerste deel. Tijdens de coronacrisis maakte het...

Orthomoleculaire therapie bij parkinson

Orthomoleculaire therapie richt zich op het herstellen van lichaamsbalansen door middel van voeding en voedingsstoffen. Deze therapie gaat uit van het idee dat genetische- en omgevingsfactoren samen met fysieke kenmerken invloed hebben op de processen in het lichaam....

Lekker en ook gezond: Paddenstoelenrisotto

Minimaal twee keer per week paddenstoelen eten lijkt de achteruitgang van het brein (neurodegeneratie) tegen te gaan. Shiitake, haver en gerst bevatten namelijk zogenaamde bèta-glucanen. Dit zijn prebiotische vezels, met een brede werking op zowel een gezond...