Dementie kost de Nederlandse samenleving jaarlijks bijna 32 miljard euro. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Erasmus Universiteit. Niet alleen de zorguitgaven lopen hard op, ook mantelzorg, gemeentelijke ondersteuning en maatschappelijke gevolgen drukken zwaar op de economie.
Voor het eerst hebben onderzoekers de totale maatschappelijke kosten van dementie in Nederland uitgebreid in kaart gebracht. Het onderzoek, uitgevoerd door de Erasmus Universiteit in opdracht van Alzheimer Nederland, komt uit op een bedrag van 31,8 miljard euro per jaar. Daarmee behoort dementie tot de duurste volksziekten van het land.
Het grootste deel van de kosten bestaat uit directe zorguitgaven. Die bedragen ruim 16 miljard euro per jaar. Daarbij gaat het onder meer om verpleeghuiszorg, thuiszorg, ziekenhuiszorg en begeleiding van mensen met dementie.
Daarnaast blijkt mantelzorg een enorme economische factor. Familieleden en naasten besteden veel tijd aan de zorg voor iemand met dementie. Daardoor werken zij soms minder uren of stoppen tijdelijk met betaald werk. De onderzoekers ramen die maatschappelijke kosten op meer dan 10 miljard euro per jaar.
Ook gemeenten draaien op voor een fors deel van de rekening. Zij geven samen bijna 3 miljard euro uit aan ondersteuning, begeleiding en voorzieningen voor mensen met dementie. Verder ontstaan extra kosten bij onder meer politie en hulpdiensten. Mensen met dementie raken bijvoorbeeld vaker verdwaald of vertonen verward gedrag.
Volgens Alzheimer Nederland laat het onderzoek zien dat dementie veel verder reikt dan alleen de zorgsector. De ziekte raakt gezinnen, werkgevers, gemeenten en uiteindelijk de hele samenleving. De organisatie waarschuwt dat bezuinigingen in de zorg de druk op mantelzorgers en lokale overheden waarschijnlijk verder vergroten.
Nederland telt momenteel ongeveer 320.000 mensen met dementie. Door de vergrijzing zal dat aantal de komende jaren blijven stijgen. Dementie is een verzamelnaam voor hersenziektes waarbij geheugen, gedrag en denkvermogen achteruitgaan. De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm.
Onderzoekers benadrukken dat een deel van de gevallen mogelijk te voorkomen is. Een gezonde leefstijl kan het risico op dementie verlagen. Denk aan voldoende beweging, gezonde voeding, niet roken en het voorkomen van hoge bloeddruk. Ook vroege opsporing kan helpen om klachten langer af te remmen.
Nieuwe medicijnen lijken daarnaast voorzichtig perspectief te bieden. Sommige middelen kunnen de ophoping van schadelijke eiwitten in de hersenen vertragen. Zulke behandelingen werken waarschijnlijk het beste wanneer dementie vroeg wordt ontdekt.
De onderzoekers plaatsen wel een kanttekening bij de berekeningen. Een deel van de kosten is gebaseerd op schattingen en aannames. Zo blijft het lastig om exact te bepalen hoeveel tijd mantelzorgers kwijt zijn of welke maatschappelijke diensten indirect belast worden door dementie.
Toch verwachten deskundigen dat de werkelijke kosten eerder hoger dan lager uitvallen. Alzheimer Nederland wil daarom dat vervolgonderzoek de financiële impact nog nauwkeuriger in beeld brengt.
Meer aandacht voor preventie, vroege diagnose en ondersteuning van mantelzorgers kan uiteindelijk niet alleen leed verminderen, maar ook miljarden euro’s besparen.
Bronnen:
Dementie Rapport
https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/bezuinigingen-komen-als-boemerang-terug-bij-mantelzorgers-en-gemeentes