Fanatiek sporten op latere leeftijd kan ook nadelen hebben. Nieuw onderzoek suggereert dat mensen van 35 jaar en ouder die jarenlang zeer intensief sporten, mogelijk een verhoogd risico hebben op bepaalde hart- en vaatziekten.
Regelmatig bewegen blijft gezond. Het verlaagt de kans op chronische ziekten en vroegtijdig overlijden. Toch laat nieuw internationaal onderzoek zien dat extreme vormen van langdurige inspanning ook risico’s kunnen hebben. Vooral bij mensen die jarenlang intensief trainen.
Het onderzoek, waaraan ook het Radboudumc meewerkte, richtte zich op fanatieke sporters. Het gaat om mensen die meerdere keren per week zwaar trainen. Daarbij stijgen hartslag en ademhaling sterk, waardoor praten moeilijk wordt. Dit patroon moet bovendien jarenlang aanhouden, vaak vijf tot tien jaar of langer.
Bij deze groep kwamen bepaalde hartproblemen vaker voor. Het gaat vooral om hartritmestoornissen en verkalking van de kransslagaders. Die slagaders voorzien het hart van zuurstofrijk bloed. Verkalking kan de bloedtoevoer beperken en zo het risico op een hartinfarct verhogen.
Opvallend is dat deze risico’s anders zijn dan bij minder actieve mensen. Fanatieke sporters hebben vaak juist een goede algemene conditie. Daardoor worden signalen van hartproblemen soms later herkend. Een belangrijk waarschuwingssignaal kan plotseling prestatieverlies zijn tijdens het sporten.
Bijvoorbeeld wanneer iemand ineens minder snel fietst of hardloopt. Soms gaat dat samen met een tijdelijke verstoring van het hartritme. Sporthorloges of hartslagmeters kunnen zulke veranderingen zichtbaar maken.
Volgens de onderzoekers is er mogelijk een omslagpunt. Tot een bepaalde grens levert meer bewegen extra gezondheidswinst op. Daarna neemt dat voordeel af. Waar die grens precies ligt, is nog niet duidelijk. Wel lijkt drie tot vijf uur per week sporten voldoende voor maximale gezondheidswinst.
Daarboven kan intensieve belasting van het hart mogelijk juist schade veroorzaken. Hoe dat precies werkt, wordt nog onderzocht. Mogelijk spelen langdurige stress op het hart en kleine beschadigingen van bloedvaten een rol.
De bevindingen betekenen niet dat mensen minder moeten bewegen. Integendeel, vooral inactieve mensen hebben veel baat bij meer beweging. Het risico lijkt vooral te gelden voor een relatief kleine groep zeer fanatieke sporters.
Wel pleiten onderzoekers voor meer aandacht voor risicofactoren bij deze groep. Een hoge bloeddruk of verhoogd cholesterol wordt bij sporters soms onderschat. Toch blijven dit belangrijke voorspellers van hart- en vaatziekten, ook bij fitte mensen.
Regelmatige controle kan helpen om problemen vroeg op te sporen. Denk aan metingen van bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker. Zeker voor sporters ouder dan 35 jaar kan dit zinvol zijn.
De onderzoekers ontwikkelden ook nieuwe richtlijnen om sporters met hartproblemen beter te begeleiden. Daarmee hopen zij complicaties te voorkomen en sport veilig te houden.
Blijf bewegen, maar luister naar je lichaam en laat risicofactoren tijdig controleren. Zo haal je het meeste uit sport zonder onnodige risico’s.
Bronnen:
https://www.radboudumc.nl/en/news-items/2026/even-active-athletes-can-develop-cardiovascular-disease
https://nos.nl/artikel/2609384-35-plusser-die-jaren-intensief-sport-loopt-groter-risico-op-hart-en-vaatziekten