Homeopathische middelen, zoals calendula en Traumeel, kunnen mogelijk bijwerkingen van radiotherapie en chemotherapie bij kanker verminderen. Wetenschappelijk bewijs hiervoor is beperkt, maar enkele studies suggereren een positieve werking zonder ernstige bijwerkingen. Meer onderzoek blijft noodzakelijk voor definitieve conclusies.
Patiënten met kanker ervaren vaak ernstige bijwerkingen van behandelingen zoals radiotherapie en chemotherapie. Daardoor wenden sommigen zich tot aanvullende methoden, waaronder homeopathische middelen. Recent onderzoek heeft nu bekeken of homeopathie daadwerkelijk kan helpen om klachten door kankerbehandelingen, zoals huidontsteking en mondslijmvliesontsteking, te voorkomen of verminderen.
In een uitgebreide analyse van acht gecontroleerde onderzoeken, uitgevoerd door wetenschappers verbonden aan verschillende onderzoeksinstituten en ziekenhuizen, werd de werkzaamheid van diverse homeopathische middelen onderzocht. In totaal deden 664 patiënten met verschillende soorten kanker mee aan deze onderzoeken. De behandelingen richtten zich specifiek op klachten veroorzaakt door chemo- en radiotherapie, zoals huidproblemen, pijnlijke mondslijmvliezen en menopauzale klachten bij vrouwen die behandeld worden voor borstkanker.
Twee studies van goede kwaliteit lieten een positief effect zien van homeopathische middelen. Eén onderzoek bij 254 deelnemers liet zien dat calendulacrème beter werkt dan het reguliere middel trolamine bij het voorkomen van huidontsteking als gevolg van bestraling. Calendula is een zalf op basis van goudsbloem, vaak gebruikt binnen de homeopathie vanwege de verzachtende werking op de huid. In een andere studie, met 32 patiënten, bleek het middel Traumeel S, een homeopathisch complexmiddel, effectiever dan een placebo-mondspoeling om ontstekingen in de mond na chemotherapie te verminderen.
Vier andere studies gaven echter negatieve resultaten, terwijl bij twee aanvullende onderzoeken, hoewel er positieve signalen waren, de betrouwbaarheid van de resultaten twijfelachtig bleef. De onderzoekers benadrukken daarom dat voorzichtigheid geboden blijft. Ernstige bijwerkingen of interacties van de homeopathische middelen werden niet gemeld in de onderzochte studies.
Hoewel het voorlopige bewijs bemoedigend is, stellen de onderzoekers dat het te vroeg is om homeopathische middelen breed aan te bevelen als standaardzorg bij kankergerelateerde bijwerkingen. Vooral calendula en Traumeel S verdienen nader onderzoek om vast te stellen of zij echt een betrouwbare toevoeging kunnen vormen aan de reguliere behandeling van kankerpatiënten.
Patiënten die geïnteresseerd zijn in homeopathische middelen als aanvullende behandeling bij kanker, worden geadviseerd om dit altijd eerst te bespreken met hun behandelend arts.