Nieuwe aanpak voorkomt duizenden beroertes
Een tijdelijke afsluiting van de bloedtoevoer naar de hersenen – een zogenoemde TIA – of een lichte beroerte lijkt onschuldig, maar vormt een belangrijk waarschuwingssignaal. De kans op een nieuwe, zwaardere beroerte is vooral in de eerste dagen na zo’n voorval groot. In het Britse EXPRESS-onderzoek is nu aangetoond dat directe beoordeling en snelle behandeling dit risico drastisch vermindert en bovendien veel zorgkosten bespaart.
Van uitstel naar direct ingrijpen
In de studie werd gekeken naar twee periodes. Tijdens fase 1 (2002–2004) moesten patiënten een afspraak maken voor een kliniekbezoek. Behandeling startte pas later via de huisarts. In fase 2 (2004–2007) konden patiënten zonder afspraak terecht en werd direct medicatie gestart.
Dit leidde tot indrukwekkende resultaten: de kans op een nieuwe beroerte binnen 90 dagen daalde van 10% naar slechts 2%. Ook het aantal ernstige beroertes met blijvende beperkingen of overlijden werd sterk verminderd.
Minder opnames, lagere kosten
Niet alleen de gezondheid van patiënten ging erop vooruit. Ook het zorgsysteem profiteerde. In fase 2 daalde het aantal ziekenhuisdagen met gemiddeld vier per patiënt. Het aantal opnames vanwege een tweede beroerte was fors lager: vijf tegenover 25 in de eerdere groep. Dat leidde tot een kostenbesparing van gemiddeld 624 pond (ongeveer 730 euro) per patiënt.
Als deze werkwijze landelijk wordt ingevoerd, zou dat volgens de onderzoekers in het Verenigd Koninkrijk jaarlijks 10.000 beroertes kunnen voorkomen. De geschatte besparing op ziekenhuisopnames alleen al bedraagt dan 68 miljoen pond per jaar.
Minder beperkingen op lange termijn
Zes maanden na het eerste voorval waren er in de tweede groep ook minder mensen die overleden of blijvend beperkt waren geraakt: 9% tegenover 15% in de oudere aanpak. Deze winst werd onafhankelijk vastgesteld en bleef overeind na correctie voor factoren zoals leeftijd, eerdere gezondheidsproblemen en ernst van het initiële herseninfarct.
Belang voor de Nederlandse zorg
Ook in Nederland wachten veel mensen na een TIA of lichte beroerte nog dagen tot weken op specialistische beoordeling. Het EXPRESS-model toont aan dat directe toegang tot een gespecialiseerde kliniek met snelle behandeling niet alleen levens kan redden, maar ook de druk op ziekenhuizen en langdurige zorg kan verlichten.
Deze studie laat zien dat snel handelen na een TIA of lichte beroerte zowel patiënten als het zorgsysteem enorme voordelen oplevert.