Voor het eerst heeft de Amerikaanse FDA een bloedtest goedgekeurd die helpt bij het stellen van de diagnose ziekte van Alzheimer. De test is minder belastend dan de huidige methode via ruggenprik.
Minder ingrijpend, eerder duidelijkheid
De diagnose ziekte van Alzheimer is complex. Vaak duurt het jaren voordat artsen zekerheid kunnen geven. Tot nu toe was een ruggenprik nodig om in het hersenvocht te zoeken naar de kenmerkende eiwitten die de ziekte veroorzaken. De nieuwe test meet diezelfde eiwitten in het bloed.
Dit maakt het proces een stuk eenvoudiger. Een bloedafname is minder pijnlijk, goedkoper en beter toegankelijk, ook voor mensen die geen toegang hebben tot dure hersenscans of gespecialiseerde klinieken. Volgens de fabrikant is de test in staat om bij ongeveer 80% van de patiënten voldoende duidelijkheid te geven, zonder dat aanvullende, belastende onderzoeken nodig zijn.
Hoe werkt de test precies?
De test bepaalt de verhouding tussen twee eiwitten in het bloed: beta-amyloïde 1-42 en getransformeerd tau-eiwit (pTau 217). Deze eiwitten zijn betrokken bij de vorming van plaques en kluwens in de hersenen, het biologische kenmerk van alzheimer.
Normaal gesproken helpen deze eiwitten bij de structuur en communicatie van hersencellen. Maar bij alzheimer hopen ze zich op of raken ze in de war, waardoor zenuwcellen beschadigd raken of afsterven. De verhouding tussen deze eiwitten in het bloed geeft een sterke aanwijzing of zulke schadelijke processen in de hersenen plaatsvinden.
Kans op vals-positieve en vals-negatieve uitslagen
De FDA benadrukt dat de test niet foutloos is. Soms geeft deze een verkeerd positief of negatief resultaat. Daarom adviseren deskundigen dat de bloedtest alleen wordt ingezet als er al sprake is van cognitieve klachten. Het is nadrukkelijk geen screeningsinstrument voor mensen zonder symptomen.
Neurologen waarschuwen dat de test verkeerd kan worden ingezet, bijvoorbeeld in de huisartsenpraktijk zonder goede interpretatie. Bij een afwijkende uitslag is aanvullend onderzoek door een specialist essentieel. Diagnostiek van dementie blijft maatwerk en vereist een combinatie van testen, gesprekken en beoordeling van klachten.
Een stap richting vroegere diagnose
Toch zien veel experts in deze bloedtest een belangrijke stap. Het vergemakkelijkt de toegang tot een vroege diagnose, wat cruciaal is om de ziekte af te remmen. De huidige medicijnen zijn vooral effectief als ze vroeg worden gestart. Bovendien kunnen patiënten met een vroege diagnose eerder deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek en experimentele behandelingen. In Europa is deze test al eerder goedgekeurd maar nog niet overal uit te voeren. In Nederland zijn het Amsterdam UMC en Alzheimercentrum Amsterdam betrokken bij het uitvoeren van deze bloedtest.
Bron: www.fda.gov
Eenvoudige bloedtest ontdekt kanker nog voor symptomen verschijnen