Wanneer we slapen staan onze hersenen bepaald niet stil: tijdens de fase van diepe slaap wordt ons brein gereinigd en worden toxinen afgevoerd. Eerder dacht men dat een te korte periode van diepe slaap ertoe leidde dat het opruimen niet goed verloopt waardoor eiwitplaques zich zouden ophopen, zoals de schadelijke amyloïde-bèta eiwitplaques die kenmerkend zijn voor de ziekte van Alzheimer. Dit zou leiden tot cognitieve achteruitgang en geheugenproblemen. Maar de aanwezigheid van schadelijke plaques blijkt niet bij iedereen te leiden tot evenveel geheugenproblemen.

Een recent onderzoek van Berkeley vond aanwijzingen dat voldoende diepe slaap op zichzelf bescherming biedt tegen de ziekte van Alzheimer. De onderzoekers maten via een PET-scan de hoeveelheid bèta-amyloïde bij 62 ouderen met een normale cognitieve functie. De helft had amyloïde plaques. De hoeveelheid diepe slaap werd via een EEG bijgehouden. Vervolgens kregen de deelnemers een geheugentaak (gezichten bij namen onthouden).

De resultaten wezen uit dat voldoende diepe slaap op zichzelf een ‘cognitieve reservefactor’ is die de effecten van alzheimer bij ouderen, zoals geheugenachteruitgang, kan verzachten, zelfs als er wel sprake is van alzheimerpathologie (amyloïde plaques). Andere cognitieve reservefactoren zijn onder meer voldoende lichaamsbeweging en een hoger opleidingsniveau.

Bron: BMC Medicine, 2023; doi: 10.1186/s12916-023-02811-z