Mensen met diabetes type 2 hebben ruim twee keer zoveel kans op ernstig gehoorverlies als mensen zonder diabetes. Een grote overzichtsstudie laat zien dat ongeveer één op de vier mensen met diabetes kampt met gehoorproblemen. Onderzoekers pleiten daarom voor standaard gehoortesten als onderdeel van de diabeteszorg.
Schade aan de ogen, nieren en zenuwen is al jarenlang een bekend gevolg van diabetes type 2. Daarom worden mensen met diabetes regelmatig gecontroleerd op deze complicaties. Gehoorverlies krijgt daarentegen veel minder aandacht, terwijl nieuw onderzoek laat zien dat ook het gehoor vaak wordt aangetast.
Dat blijkt uit een systematische literatuurstudie en meta-analyse waarin onderzoekers gegevens uit 29 eerdere onderzoeken samenbrachten. In totaal werden meer dan 17.000 volwassenen uit verschillende landen onderzocht. De meeste deelnemers hadden diabetes type 2 of prediabetes. De resultaten zijn gepubliceerd in Diabetes, Metabolic Syndrome and Reviews.
De onderzoekers ontdekten dat ongeveer één op de vier volwassenen met diabetes type 2 matig tot ernstig gehoorverlies heeft. Bovendien bleek dat mensen met diabetes meer dan twee keer zoveel kans hebben op klinisch relevant gehoorverlies als mensen zonder diabetes. Dat is gehoorverlies dat het dagelijks functioneren belemmert en vaak een gehoorapparaat noodzakelijk maakt.
Opvallend was dat het verhoogde risico vooral zichtbaar was bij mensen jonger dan zestig jaar. In deze groep kwam ernstig gehoorverlies zelfs ongeveer drie keer zo vaak voor als bij leeftijdsgenoten zonder diabetes. Ook mensen die minder dan tien jaar diabetes hadden, bleken al een verhoogd risico te hebben. Dat suggereert dat gehoorschade eerder kan ontstaan dan tot nu toe werd gedacht.
Hoewel de studie geen direct oorzakelijk verband kan aantonen, bestaan er verschillende verklaringen voor deze samenhang. Langdurig verhoogde bloedsuikerwaarden kunnen de kleine bloedvaten beschadigen die het slakkenhuis in het binnenoor van zuurstof en voedingsstoffen voorzien. Ook kunnen de gehoorzenuwen beschadigd raken door chronische ontsteking en zogenoemde oxidatieve stress, waarbij schadelijke stoffen lichaamscellen aantasten. Hierdoor neemt het vermogen om geluiden waar te nemen geleidelijk af, vooral de hogere tonen.
Juist omdat deze achteruitgang langzaam verloopt, merken veel mensen de eerste signalen nauwelijks op. Problemen ontstaan vaak pas wanneer gesprekken in een drukke omgeving moeilijker worden of wanneer de televisie steeds harder moet worden gezet. Regelmatig vragen of anderen iets willen herhalen kan eveneens een eerste aanwijzing zijn.
Volgens de onderzoekers verdient gehoorverlies daarom dezelfde aandacht als andere diabetescomplicaties. Een eenvoudige gehoortest is niet belastend, relatief goedkoop en kan gehoorproblemen vroegtijdig opsporen. Vroege herkenning maakt het mogelijk sneller hulpmiddelen, zoals een gehoorapparaat, in te zetten. Dat kan communicatieproblemen, sociaal isolement en een verminderde kwaliteit van leven helpen voorkomen.
De onderzoekers wijzen er wel op dat de analyse uitsluitend is gebaseerd op observationele onderzoeken. Daardoor kan niet worden vastgesteld dat diabetes de directe oorzaak is van het gehoorverlies. Ook andere factoren, zoals leeftijd, hart- en vaatziekten, roken, blootstelling aan harde geluiden en bepaalde medicijnen, kunnen een rol spelen. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of regelmatige gehoorscreening daadwerkelijk leidt tot betere gezondheidsuitkomsten.
De bevindingen sluiten aan bij eerdere gegevens van de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC), die eveneens aangeven dat gehoorverlies ongeveer twee keer zo vaak voorkomt bij mensen met diabetes. Volgens de onderzoekers is er inmiddels voldoende aanleiding om gehoorgezondheid een vaste plaats te geven binnen de reguliere diabeteszorg.
Mensen met diabetes die merken dat gesprekken moeilijker verlopen, vaker om herhaling moeten vragen of het volume van televisie of telefoon steeds hoger zetten, doen er goed aan dit met hun behandelend arts te bespreken. Vroege herkenning kan helpen om verdere beperkingen zoveel mogelijk te voorkomen.
Bron: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/dmrr.70195