29-11-2023

De betrouwbaarheid van de journalistiek

Gezondheidsinzichten ontwikkelen zich snel, en met Medisch Dossier willen wij de lezers zodanig informeren dat zij de regie over hun eigen gezondheid kunnen nemen. Dit doen we door genuanceerde, betrouwbare informatie te verzamelen en deze begrijpelijk over te brengen. Hierbij geven wij een zo onbevooroordeeld beeld als mogelijk. Betrouwbare berichtgeving wordt echter steeds moeilijker gemaakt, omdat informatie tegenwoordig veelal eerst door algoritmes gaat.1

De digitalisering van de wereld heeft in de afgelopen jaren ook nieuwsredacties veranderd. Zo maken journalisten steeds vaker gebruik van online hulpmiddelen om nieuws te vinden, schrijven, controleren en vervolgens te delen met de wereld. Deze hulpmiddelen zijn in de basis allemaal algoritmes, zoals de systemen die aanbevelingen geven op basis van zoektermen. Dit soort algoritmes bepalen in grote mate hoe informatie zich binnen de nieuwswereld verspreidt, en helpen vaak ook met het automatiseren van bepaalde taken van journalisten. Vroeger door het makkelijker maken van het vinden van bronnen, maar tegenwoordig ook door het helpen van schrijven van teksten met artificiële intelligentie.1

Over het algemeen werden deze algoritmes in de jaren ’80 en ’90 niet per se als een goede ontwikkeling gezien. In de jaren 2000 wonnen de algoritmes wat populariteit, maar in de afgelopen tien jaar is het wantrouwen weer toegenomen.2 Dit komt vooral door de opkomst van algoritmes als de chatbot ChatGPT. Deze bot laat duidelijk zien hoe machtig dit soort algoritmes kunnen zijn.

Een onderzoeker van de Universiteit van Amsterdam bekeek hoeveel kennis journalisten hebben over deze algoritmes binnen België, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Duitsland.1 De onderzoeker vond dat de leden van nieuwsorganisaties vaak weinig op de hoogte zijn van hoe de relevante algoritmes werken. Daarnaast zag de onderzoeker dat er bij een overvloed aan informatie vaak te veel vertrouwd wordt op de systemen die de aanbevelingen geven. Hierbij concludeert hij dat er een gemakzuchtige houding wordt aangenomen, terwijl er juist kritisch zou moeten worden gekeken naar de bronnen die men voor zich krijgt.

De technologie lijkt de menselijke kennis te hebben ingehaald. Journalisten en onderzoekers moeten zich hier beter bewust van worden, om ervoor te zorgen dat er geen bevooroordeelde artikelen worden gedeeld met de wereld. Het belangrijkste voor de lezers? Kijk altijd naar de kwaliteit van de schrijvers, en neem niet alles aan. Oftewel, blijf zelf nadenken!

  1. De artikelen bij Medisch Dossier worden altijd door mensen geschreven. Wel wordt de website geoptimaliseerd door artificiële intelligentie.

Bronnen:

1 DOI: 10.5117/tCW2023.X.004.CooL
2 DOI: 10.17863/CAM.36203

Uit dezelfde categorie

Lablek Wuhan nóg waarschijnlijker

Trouwe lezers van Medisch Dossier weten dat er veel aanwijzingen zijn dat de oorsprong van de coronapandemie is te vinden in het lab in Wuhan (China). Maar dat de ‘lablek-hypothese’ vanaf het begin fanatiek is weggedrukt door belanghebbenden. In een eerdere editie...

Het laatste nieuws