Een  artikel in The BMJ beschrijft hoe AI-chatbots een steeds zichtbaardere rol krijgen in het dagelijks leven van mensen die zich eenzaam voelen. Digitale gesprekssystemen zoals ChatGPT, Claude en Copilot zijn laagdrempelig beschikbaar en worden daardoor regelmatig gebruikt voor steun, informatie of een luisterend oor. De auteurs plaatsen deze ontwikkeling tegen de achtergrond van een wereldwijde toename van gevoelens van eenzaamheid.

Eenzaamheid vormt volgens internationale gezondheidsorganisaties een belangrijk volksgezondheidsprobleem. In verschillende landen ervaart een aanzienlijk deel van de bevolking geregeld gevoelens van sociale isolatie, waarbij jongeren en mensen met beperkte sociale netwerken extra kwetsbaar zijn. Tegelijkertijd staat de geestelijke gezondheidszorg onder druk, waardoor mensen vaak alternatieve vormen van ondersteuning zoeken.

Volgens de auteurs kunnen AI-chatbots geen vervanging zijn voor menselijke relaties, maar wel een aanvullende rol vervullen. Doordat deze systemen direct reageren, neutraal blijven en begrijpelijke taal gebruiken, kunnen zij gebruikers helpen hun gedachten te ordenen, emoties te verkennen of tijdelijk structuur te bieden in moeilijke momenten. Daarnaast bestaan er gespecialiseerde digitale toepassingen die worden onderzocht als mogelijke ondersteuning bij stress, somberheid of het versterken van sociale vaardigheden.
Tegelijkertijd waarschuwen onderzoekers dat langdurig of intensief gebruik van algemene chatbots mogelijk invloed kan hebben op sociale gewoonten. Aandacht voor gezond en bewust gebruik blijft daarom noodzakelijk. De auteurs zien mogelijkheden voor AI-systemen om vroegtijdig signalen van eenzaamheid te herkennen, gebruikers te stimuleren contact te onderhouden en hen te wijzen op passende hulpbronnen.

Het artikel concludeert dat AI-chatbots een nieuwe, aanvullende vorm van ondersteuning kunnen bieden, maar dat menselijke relaties en professionele zorg daarbij centraal moeten blijven staan.

Bron
• BMJ 2025;391:r2509