Na een zesdaagse ziekenhuisopname neemt het risico op stofwisselingsziekten aanzienlijk toe, zo blijkt uit nieuw onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam.^1,2,3 De kans op diabetes neemt toe, terwijl de spieromvang afneemt.

Patiënten die een grote operatie hebben ondergaan moeten vaak 6 dagen volledige bedrust houden. Nieuw onderzoek van een team bewegingswetenschappers van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) onder leiding van Moritz Eggelbusch en Rob Wüst wijst uit dat lichamelijke inactiviteit leidt tot een grotere kans op stofwisselingproblemen, waaronder insulineresistentie en spierschade.

Schade aan spieren en stofwisseling
De onderzoekers van de VU werkten samen met de Europese en Amerikaanse ruimtevaartorganisaties ESA en NASA, die wilden weten wat de gezondheidsgevolgen zijn van lichamelijke inactiviteit bij astronauten tijdens gewichtloosheid. De impact van gewichtsloosheid op het lichaam is vergelijkbaar met wat er gebeurt tijdens bedrust. Het team rekruteerde 24 gezonde mensen (gemiddelde leeftijd 33), die vrijwillig 60 dagen strikte bedrust hielden. De bedrust leidd, naast een verslechtering van de spieren en stofwisseling, tot ophoping van slechte vetten. Opvallend genoeg nam de insulineresistentie niet verder toe na 6 dagen bedrust. Insulineresistentie, de afname van gevoeligheid voor insuline, is het voorstadium van diabetes type 2. Deze bevinding staat dus haaks op de gangbare ideeën over het ontstaan van diabetes type 2.

Positieve aanpassing
Wüst vertelt: ‘Dit werpt een nieuw licht op de ontwikkeling van insulineresistentie, dat hier dus een positieve aanpassing van het lichaam is om verdere schadelijke effecten van glucose- en vetophoping in spierweefsel te minimaliseren. Voor de spieren is het namelijk gunstig om ongevoelig te zijn voor suiker, omdat je daarmee verdere ophoping en schade in de spieren kan voorkomen.’ Eggelbusch onderstreept dat begrip van de impact van fysieke inactiviteit op de menselijke fysiologie van cruciaal belang is, ‘niet alleen voor astronauten om hun gezondheid en conditie in de ruimte te behouden, maar ook voor het welzijn van mensen op aarde’.

De bevindingen kunnen leiden tot een nieuwe benadering voor het verlichten van schadelijke veranderingen in de spieren tijdens fysieke inactiviteit.

Bronnen:

1 https://vu.nl/nl/nieuws/2024/na-6-dagen-fysieke-inactiviteit-eerste-symptomen-van-diabetes-type-2-zichtbaar
2 https://www.cell.com/cell-reports-medicine/fulltext/S2666-3791(23)00601-8
3 https://doi.org/10.1016/j.xcrm.2023.101372